پستانک علیه دهان و دندان

 توصیه پزشکان و دندان‌پزشکان این است که از خرید پستانک صرف نظر کنید ‌چون ضررهای مکیدن پستانک برای کودک خیلی بیشتر از منافع کوتاه‌مدت آن است. پستانک حتی ممکن است در سخن گفتن کودک اختلال ایجاد کند و نظم دندانی او را برهم بزند...

فک و دندان‌های کودک با مکیدن شیر مادر تقویت شده و رشد مناسبی در آینده خواهد داشت.تجربه نشان داده است کودکانی که در ۲ سال نخست زندگی از سینه مادر شیر می‌خورند، دارای فک قوی‌تر و دندان‌های سالم‌تری نسبت به دیگر کودکان هستند. این کودکان در بزرگسالی دارای فک، صورت و چهره متقارن‌تری خواهند بود.

هرگز فکر نکنید که مکیدن پستانک و شیشه شیر می‌تواند جای مکیدن سینه مادر را برای نوزادان پر کند. شکل سینه مادر با شکل پستانک و سر شیشه شیر تفاوت دارد و به همین دلیل مکیدن سینه مادر باعث تغییر شکل فک کودکان نمی‌شود، اما پستانک خوردن به مدت طولانی شکل فک را تغییر می‌دهد و باعث جلوزدگی آن می‌شود و به همین علت بسیاری از دندانپزشکان هشدار می‌دهند که عوارض مکیدن پستانک و انگشت شست در کودکان تقریبا مشابه است. ضمن این‌که فاصله افتادن بین دندان‌های فک بالا و پایین و عمیق شدن کام کودک از دیگر عوارض استفاده طولانی‌مدت از پستانک است.

اگر به محض اینکه  کودک گریه کرد پستانک ویا شیشه شیر را در دهانش بگذارید بدانید که با این کار به کودکتان خیانت کرده‌اید. مکیدن انگشت، پستانک و سرشیشه به علت اثرگذاشتن روی ساختمان فک و دندان‌ها و جلو آمدن زبان می‌تواند باعث اشتباه تلفظ کردن کلمات توسط کودک و حتی در بعضی موارد ایجاد اختلال در بلع شود.

‌ ‌به طور طبیعی کودک باید تا چهار سالگی بتواند تلفظ کلمات را به طور صحیح ادا کند که البته برای تلفظ صحیح حرف «ر» و «ژ» شاید به زمان بیشتری نیاز باشد چراکه حرف «ر» آخرین حرفی است که کودک تلفظ آن را یاد می‌گیرد.
‌ ‌کارشناسان گفتار و زبان ‌توصیه می‌کنند که  فرزندان خود را از ماه‌های اول تولد برای معاینات دوره‌ای و گرفتن شناسنامه سلامت به مراکز توان‌بخشی و درمانی ببرند و تلاش کنند پستانک را از فهرست وسایل مورد نیاز کودک حذف کنند. اگر کودک به مکیدن پستانک عادت دارد با کمک دندانپزشک سعی کنند این عادت را از سر کودک بیندازند. ‌البته بیشتر کودکان مکیدن انگشت و پستانک و دیگر اشیا را خود به خود در سنین ۲ تا ۴ سالگی ترک می‌کنند و همین باعث می‌شود که دندان‌ها و فکین دچار آسیب نشوند ولی بعضی از آنها این عادات را به مدت طولانی تکرار می‌کنند که ممکن است باعث بی‌نظمی در قوس‌های دندانی شده و ضمناً دندان‌های جلو بیرون زده شوند.
● پستانک و پوسیدگی دندان‌ها 
 برخی مادرها وقتی پستانک کودکشان روی زمین می‌افتد آن را بر می‌دارند، در دهانشان می‌گذارند تا احیانا تمیز شود و بعد آن را در دهان کوچولویشان می‌گذارند !!!!! 

عفونت قارچی دهان، برفک و پوسیدگی دندان از دیگر عوارض پستانک هستند.

میکروب‌های مولد پوسیدگی در کنار مواد قندی و تغذیه نامناسب به مرور زمان پوسیدگی‌ های شدید دندانی را به دنبال می‌آورد. هم‌زمان با رویش دندان‌ها در کودکان، میکروب‌های پوسیدگی‌زا نیز در دهان شروع به فعالیت می‌کنند ؛که هر چه اقدامات بهداشتی ضعیف‌تر باشد، این میکروب‌ها فعالیت بیشتری خواهند داشت.برخی از مادران نکات بهداشتی دهان و دندان کودک را به خوبی رعایت نمی‌کنند و در مواردی نیز با گذاشتن پستانک یا قاشق در دهان کودک به منظور تمیز کردن آن، عملا میکروب‌های پوسیدگی‌زا را وارد دهان او می‌کنند. مشاهده شده است کودکانی که مادران آنها از وضعیت بهداشتی مناسبی برخوردار نیستند،  برابر بیشتر از سایر کودکان دچار پوسیدگی‌های دندانی می‌شوند.

نا مرتب شدن دندانها 

 پستانک سبب حرکات غیرطبیعی و تداخل در رشد طبیعی فک و دهان شده و در نتیجه موجب رشد دندانی نامناسب و چفت نشدن دندان‌ها می‌شود.این امر باعث می‌شود کودک شیر مادر را کمتر مصرف کند که بر هوش او نیز اثر سوء داشته و باعث مشکلات عصبی رفتاری می‌شود.

متفاوت‌بودن شکل پستانک با سینه مادر سبب می‌شود کودکانی که به مکیدن پستانک عادت می‌کنند نتوانند به راحتی از سینه مادر شیر بمکند. همچنین استفاده طولانی‌مدت از پستانک به خصوص در کودکان زیر ۲ سال، تأثیر نامطلوبی روی سیستم فک و دندان آن‌ها می‌گذارد و این مساله تمایل شیرخوردن در کودک را کاهش می‌دهد.

^{ایجاد هر نوع عادت یا فشار نامتعادل طولانی مدت از قبیل مکیدن انگشت، خوردن پستانک و یا زبان زدن به دندان ها در عرض 4 تا 6 ساعت در طول روز می تواند دندان ها را نامرتب و نامنظم کرده و در ساختار دندان ها مشکل ایجاد کند. البته نسبت به شرایط سنی کودک اگر در سن 4 الی 5 سالگی عادت رو ترک کند ، مشکلی پیش نخواهد آمد و این مشکل خود به خود رفع خواهد شد.}

^{اگر کودک در سن 5 سالگی شروع به مکیدن انگشت کرد با بررسی از نظر روحی و همچنین پذیرش از سوی خود کودک که اگر مکیدن ادامه یابد باید درمان صورت بپذیرد .}

 ^{راه های درمان:}

اگر مي‌خواهيد پستانک را از کودکتان بگيريد، اين کار را به آرامي و در چند مرحله انجام دهيد. 

با کودکتان درباره محدود شدن مکيدن پستانک صحبت کنيد و از مضرات آن براي او بگوييد.

در ابتدا ساعت‌هاي مکيدن پستانک و يا مکان مکيدن آن را محدود کنيد. مثلاً می توانید مکيدن پستانک را با وضع قانوني محدود به اتاق خود کودک کنيد.

 دور از چشم کودک، مقدار کمي از قسمت پلاستيک سر پستانک را با قيچي ببريد و اين مقدار را هر چند روز يک بار اضافه کنيد. تمايل کودکتان به مکيدن چنين پستانکي کم خواهد شد!

 نگذاريد کودک در تمام طول خواب پستانک بمکد. وقتي به خواب رفت، پستانک را از دهانش بيرون بکشيد.

^{درمان جایزه ،در اين روش درمانی؛اگر کودک در طول هفته دفعات مکیدن را کم کرد؛ برای تشویق او جایزه دهید .}

^{یادآوری کردن ، اقداماتی از قبیل چسب زدن به دور دست کودک،که باید در مرحله اول خود کودک این موضوع را پذیرفته باشد که بتواند همکاری کند.}

 ^{اگر درمان جایزه و یادآوری تاثیر گذار نبود ؛در داخل دهان کودک دستگاه می گذاریم واین درمان را نیز کودک باید بپذیرد.}

● پستانک و گوش‌درد بچه‌ها 
بد نیست بدانید ‌استفاده از پستانک، می‌‌تواند علاوه بر خطرات و زیان‌های قبلی، احتمال ابتلای شیرخوار به عفونت‌های گوش را ‌نیز افزایش دهد.
پیش از این بیشتر پزشکان به‌ طور تجربی اعتقاد داشتند که استفاده از پستانک، راه ورودی برای انواع باکتری‌هایی است که باعث عفونت گوش می‌شود اما شواهد پژوهشی نداشتند تا اینکه این مطالعه جدید انجام شده صحت این مسئله ثابت شده است . 

از آنجا که حلق و گوش، به هم مرتبط هستند، دهان راه خوبی برای ورود باکتری‌ها محسوب می‌شود، ضمن اینکه اولین نوبت عفونت، باعث حساس شدن مجاری و بدن کودک به آن باکتری خاص شده و دوره‌های بعدی عفونت را به ‌دنبال دارد. درمان عفونت گوش میانی معمولاً پرهزینه است و عوارض خاص خود را دارد، به همین دلیل، تکیه اصلی روی پیشگیری از این عفونت است. 

اگر شیرخواری همزمان هم پستانک می‌‌مکد و هم به طور مکرر دچار عفونت گوش میانی یا «اوتیت مدیا» می‌‌شود، بهتر است به والدین او توصیه کرد او را از پستانک بگیرند. 
استفاده از پستانک می‌‌تواند راه خوبی برای ورود عفونت‌های گوارشی نیز باشد چون کودک دائما پستانک‌ را از دهان خود بیرون می‌‌اندازد و دوباره آن را برمی‌دارد شاید اگر بررسی دقیقی روی ‌پستانک‌ها انجام ‌گیرد، مشخص شود که چه تعداد زیادی از انواع میکروب‌ها روی آن رفت‌وآمد دارند.

گرچه استفاده از پستانک در کوتاه‌مدت ممکن است سبب آرامش شیرخوار شود، اما به دلیل عدم تمایل به مکیدن و تحریک پستان و کاهش برداشت شیر، موجبات قطع تغذیه با شیر مادر را فراهم می‌کند.همچنین احتمال قطع شیردهی توسط مادرانی که نوزادشان را به مکیدن پستانک عادت می‌دهند چهار برابر بیشتر از مادرانی است که این عادت در نوزادشان وجود ندارد.

کشیدن دندان

کشیدن دندان همیشه همراه استرس بوده، اگر خواستید کمی راحت تر دندان خود را بکشید به روز هایی فکر کنید که اجداد شما مجبور بوده اند بدون بی حسی دندان بکشند و چقدر شما خوشبخت هستید که امروزه دندانتان با بی حسی کشیده می شود و کمترین درد ممکن را حس می کنید.

کشیدن دندان به عبارتی خارج کردن دندان از دهان می‌باشد.

● تاریخچه:

خارج نمودن دندان‌ها جهت درمان بیماری‌های مختلفی مورد استفاده قرارگرفته همچنین این پدیده به عنوان شکنجه نیز به کار گرفته شده است.

قبل ازکشف آنتی‌بیوتیک‌ها، آبسه‌های مزمن‌دندان ارتباط تنگاتنگی با مشکلات بهداشتی مختلف داشته‌اند. بنابراین خارج نمودن دندان مبتلادر شرایط بیماری‌های مختلف یک درمان متداول بوده است. وسایلی که جهت خارج نمودن دندان به کارمی‌رود تاریخچه‌ی‌ چند صد ساله دارد.

در قرن چهاردهم میلادی شخصی به نام «گای دوکولیاک» (Guy de chauliac) وسیله‌یی به نام پلیکان دندانی اختراع کرد که تا اواخر قرن هجدهم مورد استفاده قرار می‌گرفت که بعداً این وسیله با ابزار دیگری به نام کلید دندانی جانشین گردید، که خود این وسیله نیز در قرن بیستم با فورسپس‌های مدرن امروزی خارج نمودن دندان‌ها بستگی به بیماران داشته و انواع دندان‌ها دارای مشکلات بسیار زیادی می‌باشد، بنابراین ابزارهای کشیدن دندان برای شرایط مخصوص به خود ازتنوع زیادی برخودار می باشد.

● علل خارج نمودن دندان:

شایع‌ترین علت کشیدن دندان خرابی دندان در اثر پوسیدگی یا شکستگی می‌باشد، سایر مواردی که ممکن است باعث کشیدن دندان گردند به قرار زیر می‌باشد:

۱) دندان‌های اضافه‌یی که سد راه رویش دندان‌های دیگر می‌گردند.

۲) بیماری‌های پیشرفته‌ی ‌لثه‌ که بافت نگهدارنده‌ی دندان را درگیر می‌کنند.

۳) پوسیدگی خیلی شدید دندان و یا عفونت‌لثه‌

۴) در موارد ارتدنسی

۵) نبودن فضای کافی جهت رویش دندان عقل (دندان عقل نهفته)

۶) در مورد رادیوتراپی هنگامی که در ناحیه‌ی سر و گردن انجام می‌گیرد ممکن است نیاز به کشیدن دندان‌ها باشد.

● انواع خارج نمودن دندان‌ها:

کشیدن دندان معمولاً به دو گروه ساده و نیاز به جراحی طبقه‌بندی می‌گردد.

 خارج نمودن نوع ساده با بی‌حسی موضعی انجام گرفته و دندان در محوطه‌ی دهان قابل رؤیت می‌باشد. در این نوع کشیدن دندان از وسایل ساده‌یی جهت بالا آوردن دندان (الواتور) و گرفتن و بیرون آوردن دندان (فورسپس) استفاده می‌شود که با حرکات جلو و عقب بردن فورسپس لیگامان‌های پیرامون دندان پاره شده و استخوان آرواره به اندازه‌ی کافی باز می‌گردد و دندان لق شده و خارج می‌گردد.

در روش دوم یعنی جراحی، دندانی که به راحتی قابل دسترسی نمی‌باشد خارج می‌گردد. مثل مواردی که تا زیر لثه‌ دندان شکسته شده ویا کامل رویش نیافته باشد.

در روش جراحی، دندانپزشک با کنار زدن بافت نرم و استخوانی که دندان را پوشانیده آن ‌را خارج می‌کند و این کار ممکن است همراه با خارج کردن مقداری استخوان اطراف ویا روی دندان به وسیله‌ی فرز و یا ابزار دستی (استئوتوم) صورت پذیرد.

ندرتاً ممکن است جهت سهولت خارج نمودن دندان نهفته آن را به چند قطعه تقسیم کرد.

● عوارض ومشکلات:

۱) عفونت: 

اگرچه شایع‌ نیست ولی امکان بروز آن می‌باشد. دندانپزشک باید با توجه به شرایط بیمار قبل و یا بعد از بیرون آوردن دندان استفاده ازآنتی‌بیوتیک رامد نظر داشته باشد.

۲) خونریزی طولانی: 

دندانپزشک ازعلل مختلفی که ممکن است باعث خونریزی بعد ازعمل گردندآگاه است. اگرچه تا ۴۸ ساعت بعد از کشیدن دندان امکان وجود خونابه (خون+بزاق) وجود دارد.

۳) تورم: 

اغلب بستگی به شدت عمل جراحی در موقع بیرون آوردن دندان دارد که ممکن است یک تورم کوچک و یا خیلی بزرگ باشد. مثلاً در یک فلپ به جای اینکه بافت پریودنت کنار زده ‌شود پاره گردد، باید در انتظار تورم زیادی بود. همچنین در مواردی که قسمتی از استخوان به وسیله‌ی فرز برداشته می‌شود نیز احتمال بروز تورم زیادی می‌رود.

۴) بازشدگی سینوس: 

در موارد کشیدن دندان‌های آسیای بزرگ فوقانی اتفاق می‌افتد (در موارد آسیای کوچک بالا)، سینوس فک بالا درست در بالای ریشه‌ی دندان‌های مولر و پرمولر فک بالا قرار دارد، که به وسیله‌ی تیغه‌ی استخوانی نازکی از یکدیگر جدا می‌گردند. 

در اشخاص مختلف و دندان‌های مختلف ضخامت آن فرق می‌کند. در بعضی موارد این تیغه وجود نداشته و ریشه‌ی‌ دندان داخل سینوس قراردارد. امکان خارج شدن این تیغه‌ی‌ استخوانی همراه با دندان و یا سوراخ شدن آن هنگام جراحی وجود دارد. دندانپزشک می‌تواند قبل از عمل این نکته را به بیمار تذکر بدهد. هرگاه غشای داخلی سینوس نمایان گردد ویا این غشاء سوراخ شود، نحوه‌ی درمان آنها با هم فرق می‌کند.

به هرحال می‌توان با گذاشتن مواد قابل جذب مثل ژلافوم در داخل حفره‌ی محل کشیدن دندان‌ها، فرصتی برای تشکیل نسج گرانولاسیون فراهم نمود.

تجویز آنتی‌بیوتیک همراه با داروی دکونژستان درطول دوره‌ی بهبودی نباید فراموش شود.

۵) آسیب عصبی: 

که احتمالاً در مورد دندان‌های عقل ممکن است بروز کند و یا کلاً در هر دندانی که عصب در نزدیکی محل جراحی قرار داشته باشد بروز می‌کند. دو عصب احتمال درگیری بیشتری را دارند (سمت چپ و سمت راست).

▪ عصب دندانی تحتانی که درهر طرف دندان‌های فک پایین را عصب می‌دهد.

▪ عصب زبانی (شاخ ماندیبولار عصب سه شاخه) که در هر طرف نصف زبان و لثه‌ی سمت زبان را عصب می‌دهد.

این موارد نادر بوده و در اثر فرز کردن نابجای استخوان به وجود می‌آیند و اغلب موقت می‌باشند. می‌توان آنها را به چند دسته تقسیم کرد: 

▪ Neurotmesis

▪ Axonotmesis

▪ Neuropraxia

که ممکن است دراز مدت جراحت عصب ایجاد کرده ویا دائمی باشند.

۶) جابجایی: 

احتمال جابجایی دندان ویا قسمتی از آن به داخل سینوس وجود خواهد داشت و حتماً باید خارج گردند. در بعضی موارد می‌توان با شستشوی حفره‌ی بین سینوسی به وسیله‌ی سرم دندان شکسته شده را به نزدیک قسمت سوراخ شده‌ی سینوس آورده و بعداً آن را خارج نمود.

درمواقع دیگر می‌توان از تکنیک کالدول لاک استفاده نمود.

هنگام دندان کشیدن به موارد زیر را دقت کنید:

اگر بیماری خاصی دارید حتماً به دندانپزشک بگوید . به طور مثال بیماریهای قلبی، دیابت ، پر کاری تیرویید فشار خون بالا ، فشار خون پایین ، مشکلات غدد فوق کلیوی.

خانم های باردار حتماً به دندانپزشک باردار بودنشان را اطلاع دهند چرا که احتمال سقط جنین وجود دارد.

پس از کشیده شدن دندان موارد زیر را رعایت کنید :

-روی دندان شما یک گازاستریل قرار داده شده است . آنرا به مدت یک ساعت روی محل نگه دارید و فکر نکنید که اگر آن را عوض کنید بهتر است، این کار حتماً به ضرر شما خواهد بود.

-شستشوی دهان تا 24 ساعت پس از عمل لازم نیست پس از 24 ساعت با آب نمک ولرم و یا

دهانشویه های موجود در بازار می توان دهان را شستشو داد تا التیام زخم زودتر و احتمال عفونت ثانویه کم شود. مسواک زدن ناحیه ای که دندان کشیده شده را باید تاچند روز کنسل کرد.

-تب شدید پس از کشیده شدن دندان را حتماً باید پیگیری کرد ولی تب مختصر معمول است و مشکلی ندارد.

-درد پس از کشیدن دندان طبیعی است . ولی اگر درد کاهش یافت و پس از 48 ساعت بعد از کشیدن دندان دوباره شدت یافت و مخصوصاً اگر همراه بوی بد دهان بود ، سریعاً به دندانپزشک مراجعه کنید. این حالت به نام حفره خشک نامیده می شود و استعمال دخانیات به شدت مستعد کننده بروز این مورد می باشد.برای جلوگیری از تورم و خون مردگی می توان کیسه ی آب یخ روی محل بگذارید. 

-آنچه می توان توصیه کرد ، گذاشتن چند یخ کوچک در کیسه ی فریزر و گره زدن آن ، سپس قرار دادن یک پارچه دور کیسه و گذاشتن آن به مدت یک دقیقه روی محل دندان کشیده شده و برداشتن کیسه به مدت ده دقیقه و گذاردن آن به مدت یک دقیقه این کار را چند بار تکرار کنید.

-در بیست و چهار ساعت اول بهتر است از غذاهای ولرم و آبکی استفاده کنید که احتیاج به جویدن ندارد.

-دوش آب گرم تا 24 ساعت نگیرید.

-وجود یک لایه ی خاکستری روی محل زخم دندان کشیده شده الزاماً نشان دهنده ی عفونت نمی باشدو این لایه خاکستری معمولاً روی زخم های دهانی ایجاد می شود. ولی اگر پس از چند روز التیام نسبی ، ناگهان بر میزان تورم در محل زخم افزوده شد و یا درد شدیدی ایجاد گردید ، حتماً دندانپزشک را مطلع نمائید .

-اگر در محل کشیده شدن دندان بخیه زده شده ، حتماً سوال کنید آیا لازم است برای برداشتن بخیه ها مراجعه مجدد داشته باشید یا نه . معمولاً در دهان از نخ های قابل جذب استفاده نمی شود و پس از 7 الی 10 روز برای برداشت بخیه ها باید مراجعه کنید.

-دارو های تجویز شده را به صورت مرتب استفاده کنید و اگر واکنشی از قبیل کهیر ، تنگی نفس و یا عوارض گوارشی مشاهده نمودید سریعاً مصرف دارو را قطع کرده و با دندانپزشک تماس بگیرید.

-دوره التیام در افراد مختلف فرق دارد.

آلودگی های مسواک

 مسواک ها سرشار از انواع میکروب ها هستند. اما نگران نباشید. به هر حال دهان ما نیز چندان استریل و عاری از میکروب نیست.

صدها میکروارگانیسم در دهان ما هر روز وجود دارد و این مشکل چندان بزرگی نیست. در واقع می توان گفت که مشکل زمانی جدی می شود که تعادل این باکتری ها در دهان به هم می خورد.

بهتر است بدانیم که پلاک ها یا همان جرم های روی دندان، باکتری ها هستند و بنابر این با هر مرتبه مسواک زدن این باکتری ها به مسواک منتقل می شود. دفاع بدن در مقابل این باکتری ها به قدری هست که دچار عفونت ناشی از میکرب های روی مسواک نشوید. بدن به طور خودکار علیه این باکتری ها مبارزه می کند ، بدون آنکه علامتی از ناراحتی مشخص شود.

 به همین دلیل ما  آمار دقیقی از شواهد میکروبی روی مسواکی که در دستشویی یا هر جای دیگر قرار می گیرد، نداریم . با این حال بهتر است نکات زیر را رعایت کنید تا از بروز همان مشکلات نادر که در نتیجه آلودگی مسواک است، نیز مصون بمانید.

1- مسواک را دور از محل توالت قرار دهید .در بسیاری از خانه ها دستشویی و توالت در کنار هم تعبیه شده و به عبارتی بسیار نزدیک به هم هستند و در اغلب موارد نیز مسواک در لیوانی کنار کاسه دستشویی قرار می گیرد. هر توالتی گازهای آلوده در هوا پراکنده می کند و این جای تعجب است که چرا مسواک را آن نزدیکی ها قرار می دهید.

نکته بعد اینکه بعد از توالت کردن و قبل از مسواک زدن حتما دستان خود را با آب و صابون بشویید.

2- مسواک خود راقبل و بعد از هر بار مصرف به دقت شستشو دهید.

3- مسواک خود را خشک نگه دارید .همان طور که می دانید باکتری ها تمایل زیادی به محیط های مرطوب دارند. از درپوش مسواک بهتر است استفاده نکنید زیرا رطوبت مسواک را حفظ  و محیط را هر چه بیشتر مستعد رشد باکتری ها می کند.

4- مسواک خود را مستقیم وعمودی نگه دارید.

5- هر گز از مسواک دیگران استفاده نکنید و چنین اجازه ای نیز به دیگران ندهید که بخواهند از مسواک شما استفاده کنند.حتی توصیه می شود که مسواک خود را در مجاورت مسواک دیگری قرار ندهید ، زیرا باکتری ها از یکی به دیگری منتقل می شود.

 شستشوی دهان با مواد شوینده ضد باکتری قبل از مسواک زدن از انتقال  باکتری به مسواک تا حدی ممانعت می کند.

 هم اکنون محصولات مختلفی در بازار وجود دارد که مدعی است ! می تواند مسواک را عاری از باکتری کند .روش هایی که این محصولات دارند به کمک گرما ، اشعه یا اسپری های باکتری کش است و بعضی از مسواک ها نیز گفته می شود که حاوی فرچه ضد رشد باکتری است. !!!

شواهد نشان می دهد که بعضی از این راهکارها مفید است و منجر به از بین رفتن باکتری می شود. بنابر این اگر تصمیم گرفته اید که از این محصولات استفاده کنید تاییدیه سازمان غذا و دارو را در این زمینه در نظر بگیرید. 

همچنین به خاطر داشته باشید که حتی بهترین محصولات نیز  قادر به  از بین بردن تمام باکتری ها نیستند.

بعضی از وب سایت ها پیشنهاد می کنند ، مثلا مسواک را در مکروویو قرار دهید تا باکتری ها از بین برود، اما همین عمل ممکن است کارارایی مسواک را تحت تاثیر قرار دهد و به عبارتی به ساختمان مسواک آسیب وارد کند.

پیشگیری از ابتلا به ناهنجاریهای فک و صورت

معمولاً درجامعه ما ارتودنسی به معنای ردیف کردن دندانها به منظور ایجاد زیبائی است ولی در واقع این رشته دامنه فعالیت گسترده تر و وسیعتری دارد .

ارتودنسی شاخه ای ازعلم دندانپزشکی است که هدف آن ایجاد رابطه درست بین تمامی ساختمانهای صورت یا تصحیح روابط نادرست میان آنهاست .

مسئولیت اصلی ارتودنسی ، پیشگیری از ایجاد تغییرات دائمی نادرست در ساختمانهای صورت است که با تشخیص ، پیشگیری و یا درمان انواع ارتباط های ناصحیح دندانها و ساختمانهای اطراف آنها انجام می شود . بدیهی است که روابط نادرست ساختمانهای صورت با یکدیگر علاوه بر زیبائی ، در تنفس ، تکلم و تغذیه نیز ممکن است اختلال ایجاد کنند .

- بهترین زمان ارتودنسی 

زمانی که ساختمانهای صورت در حال رشد و نمو هستند اصلاح روابط آنها معمولاً با هدایت صحیح روند رشد آنها انجام می شود . بنابراین اعمال ارتودنسی در این زمان راحت تر و ساده تر است و به زمان کمتری نیاز دارد . از طرفی میزان موفقیت های درمانهای ارتودنسی در این دوره زیادتر است .

بعد از کامل شدن رشد و شکل گرفتن روابط ساختمانهای صورت با یکدیگر ، در صورتی که این روابط نادرست باشد تصحیح این روابط ، زمان ، کار وانرژی بیشتری نیاز دارد و میزان موفقیت درمان کمتر است . بهترین سن مراجعه جهت معاینه ارتودنسی هنگام رویش دندانهای دائمی جلو است .

اکثر درمانهای ارتودنسی که در آنها نیاز به تصحیح روابط اسکلتی فک باشد بهتر است در دختران قبل از ۱۳ سالگی و در پسر ها قبل از ۱۵ سالگی انجام شود . به هر حال والدین باید توجه داشته باشند که هرگاه ناهنجاریهای قابل توجهی در فک و دندانهای کودک مشاهده کردند یا کودک آنها دچار عادات غلط نظیر مکیدن انگشت است باید هر چه زودتر مراجعه کنند. .

-پیشگیری از ابتلا به ناهنجاریهای فک و صورت 

اگر چه ارث نقش مهمی درایجاد ناهنجاریهای فک و صورت دارد ولی با رعایت موارد زیر میتوان تا حد زیادی از این ناهنجاریها جلوگیری کرد :

۱ - اهمیت دادن به دندانهای شیری و مراقبت از آنها : 

بی توجهی به دندانهای شیری باعث از دست رفتن زودهنگام این دندانها و رویش نادرست دندانهای دائمی می شود . بعد از رویش دندانهای شیری باید کودک را جهت مسواک کردن دندانهایش کمک کنیم . بهتر است والدین برای مدتی دندانهای کودک را مقابل آینه مسواک کنند تا کودک طریقه مسواک کردن صحیح را یاد بگیرد . اگرکودک اصرار دارد که خودش دندانهایش را مسواک کند والدین باید همزمان با کودک دندانهایشان را مسواک کنند تا کودک روش مسواک کردن را یاد بگیرد .

۲ - مراجعه به موقع و منظم به دندانپزشک :

 مشاوره با دندانپزشک ، بخصوص بعد از رویش اولین دندانهای دائمی می تواند از ابتلا به بسیاری از ناهنجاریهای فک و صورت جلوگیری کند .

۳ - جلوگیری از ایجاد عادتهای غلط در کودک :

 بعضی از عادتهای غلط کودکان عبارتست از : مکیدن انگشت ، فشردن زبان به طرف جلوی دهان ، مکیدن یا جویدن لب و جویدن ناخن .

در مورد چگونگی ایجاد ناهنجاریها در اثر این عادت ها مختصری توضیح می دهیم .

* مکیدن انگشت :

مکیدن انگشت شست یا انگشتان دیگر یکی از عادتهایی است که در زمان نوزادی ممکن است در کودک وجود داشته باشد . گر چه این عمل در نوزاد ممکن است نشانگر گرسنگی و اخطاری به والدین جهت توجه به تغذیه او باشد ، ولی باقی ماندن این عادت بعد از دو یا سه سالگی می تواند عامل پیدایش تغییرات دائمی در استخوان و دندانهای فک بالای کودک باشد .

بعضی از کودکان در زمان رویش دندانهایشان دوست دارند انگشتان یا دست خود را داخل دهان ببرند ، چون فشار روی لثه در زمان رویش دندانها باعث آرامش کودک می شود . می توان از وسایل بهداشتی که به عنوان دندانگیر وجود دارد ، استفاده کرد تا مکیدن انگشت برای کودک عادت نشود .

در اثر فشار مداوم انگشت روی دندانها و استخوان جلو سقف دهان ، این ناحیه به طرف بالا متمایل و به تدریج فاصله آن از فک پائین بیشتر می شود . همچنین دندانهای پیشین فک بالا به طرف خارج و دندانهای پیشین فک پائین به سمت داخل منحرف می شوند و بین دندانهای فک بالا و پائین فاصله ایجاد می شود . به طوری که فک بالا و پائین دندانها در ناحیه جلوی دهان به هم نمی رسند . 

در ضمن خوب است بدانید؛ انجام ارتودنسی دندان، علاوه بر زیبایی برای سلامت فرد نیز مفید است، زیرا با مرتب شدن دندانها جویدن غذا و حتی تنفس بهتر انجام می‌شود.

تقویم دندانی برای دندان‌های شیری

5 تا 6 ماهگی:

در این دوران اغلب کودکان دندانی ندارند. در این دوران، لثه‌های کودکتان را با یک پارچه مرطوب، تمیز کنید. مراقب باشید کودکتان به شیرخوردن در هنگام خواب عادت نکند. هرگز سرشیشه یا پستانک او را شیرین نکنید.

 

7 تا 12 ماهگی:

در این دوران معمولا دندان‌های پیشین کودکان رویش پیدا می‌کنند. کودکان اجازه دارند فقط با شیشه محتوی آب ساده شیرین نشده بخوابند. دندان‌های رویش یافته را با پارچه مرطوب تمیز کنید. کودکتان را برای اولین معاینه به دندان‌پزشک ببرید.

1 تا 2 سالگی:

دندان‌های آسیای کوچک و بزرگ شیری و نیز دندان نیش شیری رویش می‌یابند. در پایان دو سالگی می‌توانید مسواک زدن را به کمک مقدار بسیار کمی خمیر دندان فلورایددار شروع کنید و حداقل روزی دو بار برای کودکتان مسواک بزنید. مسواک نرم و کوچکی را برای کودکتان انتخاب کنید. تقریبا هر سه ماه یک بار مسواک او را عوض کنید. تنقلات سالم مثل میوه‌های تازه و سبزیجات را به او پیشنهاد کنید. مصرف مواد شیرین را کاهش دهید.

 

2 تا 5 سالگی:

در این سن تقریبا تمام 20 دندان شیری رویش یافته‌اند. به کودکتان اجازه دهید برای خودش مسواک بزند، اما به یاد داشته باشید مسواک اصلی را شما باید برای کودکتان بزنید و اگر دندان‌هایش به هم فشرده است، برایش نخ دندان بکشید.

 

6 سالگی:

در این سن اولین دندان آسیای دائمی در انتهای دهان رویش پیدا می‌کند، بدون آنکه دندان شیری لق شده باشد. این دندان که به دندان 6 سالگی معروف است باید به کمک روش "فیشور سیلانت یا شیار پوش" در مقابل پوسیدگی‌ها مقاوم شود.

روش صحیح مسواک

ابتدا از  بطور صحیح از نخ دندان استفاده کنید ؛سپس مسواک بزنید

تاثیر نخ دندان در پیشگیری از پوسیدگی 60%و مسواک زدن 40% است.

روش صحیح مسواک زدن

 

جنس مسوا ک متوسط باشد.

 

1. مسواک را آب سرد خیس کنید. سپس با تکان دادن ، آب اضافی آن را بگیرید و به اندازة یک نخود(0.5سانتیمتر در 0.5سانتیمتر) خمیردندان روی آن قرار دهید. 
استفاده از خمیر دندان زیاد باعث ایجاد کف زیاد در دهان شده و در نتیجه فرد قبل از اینکه دندانها را کاملا مسواک کند، مجبور به شستن دهان می شود. برای اینکه خمیردندان در تماس با همه دندانها قرار گیرد، خمیر دندان را به داخل موهای مسواک فشار دهید.

 

 دهان را نیمه باز کنید تا گونه حالت ارتجاعی داشته و مسواک به دندانهای انتهای برسد.

 

2. موهای مسواک را به طور بطور موازی با محور طولی دندان ؛روی لثه قرار دهید و به سمت سطح جونده دندان بچرخانید.

3. مسواک را  10 تا 15 بار به سمت سطح جونده بکشید. 

4. این کار را برای سطح خارجی تمام دندانهای آن فک انجام دهید. 

5. کارهایی را که در ردیفهای 2 و 3 گفته شد، در سطح های داخلی (زبانی یا سقفی) دندانهای آن فک هم انجام دهید. 

6. برای سطح داخلی دندانهای جلو مسواک را به صورت عمودی بر روی دندانها قرار دهید (حالت پانه کش) و به سمت بیرون بکشید. 

7. بعد از اینکه سطح داخلی و خارجی دندانها را مسواک کردید، سطح جونده دندانها را مسواک کنید. برای این کار مسواک را بر روی سطح جونده دندانها کمی فشار دهید تا موهای مسواک به خوبی به داخل شیارهای سطح جونده وارد شود. بعد چند بار، مسواک را به جلو (مثل حرکت با جارو دستی کار کردن ) بکشید تا سطح جونده به خوبی تمیز شود. 

8. تمامی اعمالی که گفته شد، در فک دیگر نیز تکرار کنید تا تمام دندانهای آن فک نیز با استفاده از مسواک تمیز گردد. 

9. چون خرده های مواد غذایی و میکروبها روی سطح زبان جمع می شود بهتر است روی زبان را هم با مسواک تمیز کنید. برای این کار مسواک را در عقب زبان قرار دهید و به طرف جلو بکشید. این کار را 2-3 بار انجام دهید. تمیز کردن زبان نقش مهمی در از بین بردن بوی بد دهان دارد. 

10. پس از مسواک کردن دندانها و زبان، دهان را چند بار با آب بشوئید. ماساژ دادن لثه ها با انگشت پس از مسواک کردن مفید می باشد. 

11. وقتی مسواک کردن دندانها تمام شد مسواک را خوب با آب بشویید و در جایی دور از آلودگی نگهداری کنید. 

توجه داشته باشید که هیچ وقت مسواک خیس را در جعبه سربسته نگذارید، چون مرطوب ماندن مسواک باعث رشد میکروب ها روی آن می شود.

 

12- هر 4-3 ماه یکبار مسواک خود را عوض کنید. اگر زودتر از 3 ماه موهای مسواک شما از حالت اولیه خارج شد یعنی فشار دستان بیش از اندازه است و اگر بعد از 4 ماه هنوز حالت اولیه را داشت؛   فشار دستان خیلی کم است یا کم مسواک می زنید.

آیا همه افراد باید با یک روش دندانها را مسواک بزنند؟

روشهای متعددی برای مسواک زدن وجود دارند. دندانپزشکان برای اطفال ، افراد دارای ارتودنسی ، کسانی که جراحی لثه کرده اند و بیماران معلول جسمی و ذهنی روشهای خاصو در صورت لزوم وسایل مخصوصی را توصیه می کنند. 

در مورد اشخاص بالغ نیز روشهای متعددی برای مسواک زدن وجود دارد. 

 

در صورت سلامت لثه و بهداشت خوب دهان و دندان نیازی به تغییر روش کنترل بهداشت نیست ؛ همان روش قبلی را ادامه دهید.

 

 5 خطای مسواک زدن

 

 شاید تصور می کنید درمسواک زدن خبره شده اید. اما باید بدانید بدون اینکه متوجه بشوید خطاهایی مرتکب می شوید. 

۱-عجله می کنید

 یکی از خطاهای شایع مسواک زدن زمانی کوتاهی است که برای این کار اختصاص داده می شود. برای اینکه به خوبی دندان هایتان را مسواک بزنید باید حدود 5-3 دقیقه وقت برای این کار صرف کنید. زمانیکه با عجله مسواک می زنید نمی توانید جرم های دندان را از بین ببرید. 

اکثر افرادی که از بیماری مربوط به لثه رنج می برند افرادی هستند که با وجود توصیه های دندانپزشک شان در مدت زمان درست مسواک زدن کوتاهی کرده اند.

۲- دقت نمی کنید

خطای دیگری که زیاد مرتکب می شوید این است که حین مسواک زدن برخی از مناطق دهان را فراموش می کنید. باید با دقت یکسان جلو، عقب و روی دندان ها و همچنین لثه ها، زبان و کام را تمیز کرد. اغلب بخش هایی از دهان که مسواک به راحتی به آنجا نمی رسد مثل دندان های عقبرها می شوند. باید توجه داشته باشید که با حوصله و دقت مسواک بزنید.

۳-مسواک را بیش از حد روی دندان ها فشار ندهید

 فشار دادن مسواک روی دندان ها باعث می شود بافت لثه ها از دندان ها فاصله بگیرد و از بین برود. حتی امکان دارد به حساسیت دندانی یا افتادگی لثه و دندان دچار شوید.

۴-حرکاتتان اشتباهاست 

روش مسواک زدن خود را حتما توسط دندانپزشک و بهداشتکار دهان  خود اصلاح کنید.

۵-در استفاده از خمیر دندان زیاده روی می کنید 

زیاده روی در خمیر دندان آسیبی به دندان ها نمی زند اما امکان دارد به خاطر اینکه دوست ندارید دهانتان پر از کف باشد زمان مسواک زدن را کوتاه کنید. 

راهکارهایی برای افراد با ناتوانی اندام که در گرفتن مسواک مشکل دارند: 

1) از یک نوار الاستیک برای گرفتن مسواک با دست استفاده کنید. 
2) دسته مسواک را با اسفنج، توپ لاستیکی یا دسته دوچرخه ضخیم نمائید. 
3) طول دسته مسواک را با یک تکه چوب یا پلاستیک مثلاً یک خط‌ کش یا یک چوب زبانی افزایش دهید. 
4) نخ دندان را به شکل حلقه درآورید تا راحت‌تر در دست گرفته شود. 
5) از مسواک‌های الکتریکی یا نگهدارنده‌های نخ دندان که بطور تجاری در دسترس می‌باشند، استفاده نمائید.

 

روش استفاده از نخ دندان

نخ دندان نخ مخصوصی است که از ابریشم یا نایلون ساخته شده و می توان آنرا از داروخانه تهیه کرد.

قبل از مسواک کردن دندانها، باید با استفاده از نخ دندان سطوح بین دندانی را تمیز کرد.

 برای استفاده از نخ دندان باید :

1. قبل از استفاده از نخ، دستها را با آب و صابون خوب بشویید. 
2. حدود 35 سانتی متر از نخ دندان را ببرید. 
3. دو طرف نخی را که بریده اید، در هر دو دست، به دور انگشت وسط بپیچید . 
4. سه انگشت آخر را ببندید و دو دست را از هم دور کنید تا نخ محکم کشیده شود. به این ترتیب انگشت نشانه و شست هر دست آزاد می ماند. 
5. قطعه ای از نخ به طول 2 تا 5/2 سانتی متر را مطابق شکل، بین انگشتان شست و اشاره هر دست نگاه دارید. 
6. نخ را باحرکتی شبیه اره کشیدن به آرامی به فضای بین دندانها وارد کنید. مواظب باشید نخ لثه را زخم نکند. 
       _ برای وارد کردن نخ بین دندانهای فک پایین از دو انگشت اشاره استفاده کنید.

       _ برای وارد کردن نخ بین دندانهای فک بالا از دو انگشت شست یا انگشت شست و اشاره استفاده کنید.

7. نخ را به کناره یکی از دندانها تکیه داده و با ملایمت به زیر به لثه ببرید و هلال کنید . وقتی نخ را تا آنجا که ممکن است به زیر لثه بردید، آنرا به سطح کناری دندان بچسبانید و چند بار خیلی ارام  به طرف بالا و پایین حرکت دهید. 

8. نخ را کمی حرکت داده قسمت تمیز نخ را در همان محل، به سطح بین دندانی مجاور بچسبانید و همین کار را تکرار کنید. بعد از آن نخ را از بین دندانها خارج کنید. آن قسمت از نخ را که برای این دندانها استفاده کرده اید جابجا کنید و نخ کشیدن دندان بعدی را  از قسمت تمیز نخ دندان شروع کنید. این کار را برای تمام سطوح بین دندانها تکرار کنید. 

نخ دندان را برای هر ناحیه جا بجا کنید ؛ تا اگر ناحیه ای عارضه داشت توسط نخ دندان منتقل نشود!

9. پشت آخرین دندان هر فک را نیز مثل دندانهای دیگر نخ بکشید. 

برای تمیز کردن سطوح بین دندانی هیچ وقت از چیزهای سخت و نوک تیز مثل سنجاق و چوب کبریت استفاده نکنید.

اگر استفاده از مسواک و نخ دندان باعث درد و خونریزی از لثه ها شود، نباید آن را ترک کرد. در اکثر مواقع با ادامه این کار و سالم شدن لثه، درد و خونریزی هم از بین می رود . اگر درد و خونریزی پس از یک هفته از بین نرود. لازم است به دندانپزشک مراجعه شود. 

توصیه های مهم: 

1 - فاصله انگشتانی که برای کنترل نخ در حین پاک کردن سطوح بین دندانی بکار می روند از یکدیگر نباید بیشتر از 1/5 سانتی متر باشد. 

2 - نخ را به آرامی و با حرکتی اره مانند و بدون فشار از بین دندانها عبور دهید و سپس آن را با کمک هر دو انگشت بکار گرفته شده به مدت چند بار (متوسط 6 بار) در جهت بالا و پایین در یک طرف دندان و در تماس با دندان حرکت دهید. این عمل را برای دندان کناری نیز انجام دهید. 

3 - نخ را تا مدخل شیار لثه ای (شیار موجود بین دندان و لبه لثه) برده، ولی نباید داخل لثه فرو برده و باعث زخمی شدن آن شوید. 

4 - سعی کنید به هنگام تمیز نمودن، نخ تمام سطوح جانبی دندان را در برگیرد. 

5 - وقتی نخ ریش و یا کثیف شد با چرخاندن و انتقال مقداری از آن به دور انگشت وسط یک دست توأم با آزاد کردن قسمت مساوی از آن که به دور انگشت وسط دست دیگر پیچیده شده است ، می توانید از قسمت تازه نخ استفاده کنید. 

6 - بهتر است بعد از هر وعده غذا از نخ دندان استفاده شود.

نگهدارنده نخ دندان یا فلاس هولدر برای بیماران ناتوان جسمی

 لازم به ذکر است جهت تمیز کردن سطوح ما بین دندانی؛ 

خلالها ی دندانی توصیه نمی شوند.

می توانیددو سر نخ دندان را به  گره بزنید و استفاده کنید!

نگین های دندانی

  

زيبايي مقوله اي است كه انسان همواره دنبال آن بوده و هست.هميشه ظاهر مرتب، زيبا و دلنشين يک فرد باعث افزايش اعتماد بنفس، غرور و جذابيت وي مي شود.

 يک لبخند زيبا تاثیرگذارترین چيزي است که در اولين برخورد جلب توجه مي کند و به خاطر مي ماند. زيبايي يک لبخند درخشان حتي در يک چهره معمولي  تاثير مثبتي در روابط اجتماعي، شغلي، اقتصادي و دارد.

در زمان فراعنه مصر زنان از الماس كه در روی  دندان كار گذاشته مي شد، براي بزرگي و زيبايي استفاده مي كردند وتا به امروزه اين موضوع شكل جديدي به خود گرفته و مورد توجه مي باشد.

كاشت نگين كه براي زيباتر كردن چهره افراد به كار مي رود، به شكل ها و جنس هاي مختلف نظير برليان، كريستال و طلا با هزينه هاي مختلفي در دسترس افراد قرار مي گيرد. نگين هايي كه روي دندان قرار مي گيرند و جلاي خاصي را به دندان ها مي دهند، به صورت ثابت بوده و با يكسري از مواد موجود در دندانپزشكي و با اشعه روي دندان ثابت مي شوند و به بافت دندان آسيبي نمي رسانند.

نگين هاي با جنس كريستال به نسبت نوع برليان از دوام بيشتري برخوردارند، در صورتي كه نوع دوم فقط باعث درخشش هرچه بيشتر دندان ها مي شود.

 اين نوع نگين ها براحتي از دندان جدا نمي شود و بايد توسط دندانپزشك آنها را جدا كرد. همچنين با مسواك زدن از بين نمي روند، ولي در صورتي كه از غذاهاي سفت استفاده شود، براحتي كنده شده و از بين مي روند. 

نگين هايي كه روي دندان كار گذاشته مي شوند، انواع و اقسام گوناگوني دارند. برخي از آنها از جنس طلاي سفيد و به شكل ستاره در بازار موجود هستند و آسيبي به دندان نمي رسانند. اين نگين ها از طريق چسب مخصوصي روي دندان چسبانده مي شوند.

 

معمولا نگین روی دندان ثناياي كناري يا لترال (دندان شماره2)  چسبانده می شود. 

چسباندن نگين نياز به تزريق بي حسي ندارد.جهت چسباندن ،ابتدا سطح دندان تميز مي شود، سپس مواد چسبنده مخصوص روي دندان قرار مي گيرد و در آخر نگین گذاشته می شود.

مهمترين مساله در نگهداري نگين بهداشت خوب دهان و دندان است و بايد توجه داشت روي دنداني كه پوسيدگي دارد گذاشته نشود.

در ضمن بهتر است غذا های سفت مثل ساندویچ ها و میوه هایی مانند هویج را از سمتی که  نگین  نیست؛ گاز بزنید.

جلو آوردن چانه

هماهنگی اجزای صورت و تعادل بین این اجزا باعث زیبا بودن و جذاب تر شدن صورت می شود. وقتی از نیم رخ به چهرۀ یک فرد طبیعی نگاه می کنیم چانه مختصری عقب تر از لب پایینی قرار می گیرد. در بعضی از افراد چانه عقب تر از این حد است. اگر میزان عقب بودن زیاد باشد صورت فرد حالت brid face را پیدا می کند و شبیه چهرۀ پرندگان می شود. دراین افراد نیمه میانی صورت و بینی خیلی جلوتر از سایر اجزای صورت است.

تاثیر وضعیت قسمت های مختلف صورت بر یکدیگر و بخصوص تاثیر چانه و بینی بر یکدیگر انکار ناپذیر است. چانۀ عقب رفته بینی معمولی را بزرگ و بینی بزرگ را بزرگتر از آنچه که هست نشان می دهد و متقابلاً نزد کسانی که بینی بزرگی دارند. چانه عقب تر از معمول دیده می شود. به همین دلیل است که عمل جلو آوردن چانه معمولاً همراه با عمل جراحی زیبایی بینی انجام می شود.

گاهی ممکن است در معاینه چانه عقب تر از حد معمول به نظر برسد امّــا در حقیقت چانه عقب نباشد بلکه فک بالا جلوتر از حد معمول باشد. بعضی مواقع چانه عقب است امّــا وضعیت قرار گرفتن دندانها روی یکدیگر نرمال است. و در افراد دیگری ممکن است تمام فک پایین عقب باشد یعنی دندانهای فک پایین خیلی عقب تر از دندانهای فک بالا باشند.

موارد فوق نشان می دهد که جراح زیبایی علاوه بر دانش کافی و تجربۀ لازم و دید زیباشناسی دقیق باید با ارزیابی وضعیت چانه و در نظر گرفتن ارتباط آن با فک بالا و سایر اجزای صورت و بویژه بینی، مناسب ترین روش درمانی را برای بیمار توصیه نماید.

معیارهایی برای آنالیز اجزای صورت وجود دارد. که جزئیات آن خارج از حوصله مخاطبان عمومی است امّــا در اینجا سعی می کنم به موارد کلی آن اشارۀ مختصری داشته باشم.

خط عرضی فرانکورت:این خط شاخص مهمی برای قرارگیری وضعیت سر به هنگام تهیه فتوگرافی پزشکی است. بر روی عکسنیمرخ خطی عمودی از ناحیه بین دو ابرو به چانه رسم می کنیم. بعضی از جراحان معتقدند در خانم ها بهتر است که چانه کمی عقب تر از این خط عمود باشد. سپس خطی عرضی که بر خط اولیه عمود باشد به گونه ای رسم می کنیم که این خط بالای سوراخ مجرای گوش را به کمی بالاتر از نوک بینی وصل کند. این خط عرضی“خط فرانکورت” نامیده می شود.

عکس نیمرخ پزشکی باید به گونه ای تهیه شود که خط فرانکفورت کاملاً موازی سطح زمین باشد. روش ساده تری نیز برای ارزیابی نحوۀ تهیه عکس نیمرخ وجود دارد و آن این است که چشم ها باید به افقی در سطح خود چشم ها بنگرند یعنی بالاتر و پایین تر را نگاه نکنند بلکه نگاه کاملاً روبرو باشد. 

ارزیابی ارتفاع و کشیدگی صورت: بهترین روش برای ارزیابی بلندی و کشیدگی صورت استفاده از قانون ⅓ صورت در رخ است.

همانطورکه در شکل می بینید صورت را می توان به سه قسمت مساوی تقسیم کرد. ⅓ بالایی حد فاصل خط رویش موهای سر تا وسط دو ابرو است. ⅓ میانی از وسط دو ابرو تا زیر بینی و ⅓ پائینی از زیر بینی تا لبه پائین فک پائین را شامل می شود.

بعضی ها با توجه به ریزش مو در آقایان معتقدند در آقایان فقط ⅓ میانی و تحتانی را آنالیز کنیم اما بعضی دیگر معتقدند مبنای بالایی برای ⅓فوقانی صورت، محل شروع عضله فرونتالیس باشد. وقتی بیمار ابرویش را بالا می برد این عضله منقبض می شود و می توان حد فوقانی آن را تعیین و به عنوان مبنا در نظر گرفت.

ارزیابی پهنای صورت: ساده ترین روش برای ارزیابی پهنای صورت، تقسیم کردن صورت به 5 قسمت مساوی در نمای رخ است.

بدین منظور 6 خط عمودی رسم می کنیم به نحوی که صورت به 5 قسمت مساوی تقسیم شود. فاصله هرخط از خط کناری اش به اندازه یک چشم است.

ارزیابی قرینگی اجزای صورت: بدین منظور در نمای رخ خطی عمود از وسط صورت رسم می کنیم. تک تک اجزای صورت نسبت به این خط باید قرینه باشند.

اگر بعد از ارزیابی های لازمه جراح شما به این نتیجه برسد که با تقویت چانه یا جلو آوردن آن بالانس و تعادل اجزای صورت شما بیشتر می شود این مطلب را با شما در میان خواهد گذشت و شما نیز این فرصت را خواهید داشت که درباره جزئیات و مراحل عمل جراحی خودتان با وی گفتگو کنید. خوشبختانه با استفاده از طراحی کامپیوتری شما می توانید میزان جلو آمدن چانه و تاثیر آن بر روی چهرۀ خودتان را مشاهده کنید. 

برای جلو آوردن چانه روش های متفاوتی وجود دارد:

الف) تزریق ژل

ب) تزریق چربی

ج) بریدن قسمتی از استخوان چانه و به جلو کشیدن آن

د) گذاشتن پروتز

ژلی که برای برجسته کردن اعضاء بدن منجمله چانه بکار می رود ماده ای مصنوعی است. قوامی شبیه ژلۀ خوراکی دارد. فرمولاسیون آن به گونه ای است که برای بدن بی ضرر باشد. ماندگاری آنها بسته به کارخانه سازنده متفاوت است. این ژلها در سرنگ های انسولین بسته بندی شده، استریل و آماده تزریق هستند. تزریق آنها در مطب قابل انجام بوده، تقریباً بدون درد است و به سهولت انجام می شود. از معایب آن احتمال عفونت و احتمال جابه جایی است.

تزریق چربی نیز روش دیگری برای برجسته کردن چانه است. بدین منظور با بی حسی موضعی چربی از شکم یا ران خود فرد ساکشن می شود. پس از سانتریفیوژ کردن و تخلیص، این چربی در ناحیه چانه تزریق می شود. امتیاز این روش آن است که ماده ای که به چانه حجم می دهد از بدن خود فرد تهیه شده و جسم خارجی نیست. عیب اصلی تزریق چربی میزان جذب بالای آن است به طوریکه پس از 6 ماه میزان زیادی از چربی تزریق شده جذب می شود. 

ژنیو پلاستی یا بریدن و جلو آوردن قسمتی از استخوان چانه نیز روش دیگری برای تقویت چانه است. بدین منظور در داخل دهان حد فاصل لب و فک تحتانی برش می دهیم. نسج نرم را از روی استخوان بلند می نمائیم. قسمت پائینی چانه را بریده و به جلو کشیده و در جای مناسب با پیچ های مخصوص ثابت می کنیم. سپس محل برش داخل دهانی را با نخ بخیۀ قابل جذب می دوزیم.

مزیت این روش آن است که از جسم خارجی برای تقویت چانه استفاده نمی شود و چانه را به اندازۀ دلخواه می توان جلو آورد. عیب این روش آن است که احتمال آسیب عصب حسی لب پائین در این حالت بیشتر از روش گذاشتن پروتز است.

استفاده از پروتز برای تقویت چانه و جلو آوردن آن روش مناسبی است. جنس پروتزها و شکل و اندازه و ابعاد آنها متفاوت است و این امر دست جراح را در انتخاب شکل و نوع مناسب برای هر فرد متقاضی جلو آوردن چانه باز نگاه می دارد.

به طور کلی پروتزها از ماده مخصوصی که شبیه پلاستیک فشرده است ساخته شده اند. جنس آنها به گونه ای است که برای بدن ضرری نداشته باشند. این پروتز ها دائمی هستند، جذب نمی شوند و با ضربه نمی شکنند. شکل بعضی از آنها به نحوی است که فقط چانه را جلو می آورد. بعضی دیگر آنوتومیکال هستند یعنی از آناتومی طبیعی چانه پیروی می کنند و نه تنها چانه را جلو می آورند که انحنای طبیعی چانه را نیز پوشش می دهند.

برای گذاشتن پروتز از دو روش می توان استفاده کرد:

الف) از داخل دهان

 ب) از بیرون 

مزیت برش داخل دهانی این است که برش مربوطه روی پوست نخواهد بود و در نتیجه جای اسکار و برشی نخواهیم داشت و عیب آن این است که احتمال عفونت بیشتر از حالتی است که پروتز از طریق زیر چانه کار گذاشته شود.

در روش داخل دهانی، حدفاصل لب و فک تحتانی را برش می دهیم. نسج نرم را از روی استخوان بلند می کنیم. پروتز را در محل خود قرار داده و آن را با نخ بخیه فیکس می کنیم. سپس محل برش داخل دهان با نخ بخیه قابل جذب دوخته می شود.

برای گذاشتن پروتز از بیرون، محل برش بر روی چین طبیعی پوست در زیر چانه خواهد بود. نسج نرم را از روی استخوان بلند کرده پروتز را در محل خود گذاشته و سپس فیکس می کنیم و در نهایت پوست را می دوزیم. خوشبختانه جای این برش بر روی پوست در چین طبیعی گم می شود و معمولاً بعد از التیام زخم، جای این برش قابل رویت نیست.

عمل جراحی برای گذاشتن پروتز با دو روش نیمه بیهوشی و بیهوشی عمومی قابل انجام است. در نیمه بیهوشی علاوه بر اینکه جراح مادۀ بی حس کننده را در اطراف چانه تزریق می کند متخصص بیهوشی نیز از طریق رگ داروهای ضد درد و ضد التهاب را به بیمار تزریق می کند. این داروها بیمار را به خواب عمیق و خوشایندی می برند و امکان جراحی را فراهم می کنند.

نتیجۀ عمل جراحی بلافاصله بعد از عمل قابل مشاهده است. این نتیجه دائمی می باشد. ممکن است چند روز اول بعد از عمل چانه بزرگ به نظر برسد ولی باید در نظر داشت که تورم اضافی در عرض یکی دو هفته برطرف خواهد شد. این عمل کبودی به دنبال ندارد.

بدانید:

1- اگر نحوۀ قرارگیری فک ها روی یکدیگر مناسب نباشد، جلو آوردن چانه چاره ساز نیست بلکه ممکن است لازم باشد عمل جراحی فک انجام دهید در این صورت لازم است با جراح فک و صورت مشورت کنید.

2-متقاضی این عمل بهتر است که در عرض شش ماه گذشته از آکوتان (Accutane) استفاده نکرده باشد. آکوتان احتمال پیدایش کلوئید (گوشت اضافی) در محل برش را افزایش می دهد.

3- از دو هفته قبل از عمل مصرف مسکن هایی مثل بروفن، ایندومتاسین، مفنامیک اسید و ... را قطع کنید. این داروها زمان انعقاد خون را طولانی می کنند.

4 -عمل جلو آوردن چانه عملی زیبایی است و بیمه ها هزینه های آن را پوشش نمی دهند.

5- از فعالیت های فیزیکی سنگین تا سه هفته بعد از عمل اجتناب نمائید.

طراحی لبخند

دندانهای قدامی هر فرد طرح لبخند او را تشکیل می دهند. فردی که دندانهای جلوی دهانش فاصله دار یا نامنظم، نسبت به خط وسط صورت نامتقارن، کج و یا نا مرتب، شکسته و یا لب پریده، تیز یا دندانه دار یا صاف شده و کوتاه ویا زیاده از حد بلند یا کوتاه باشد، یا در هنگام خنده لثه او بیش از حد نمایان شود یا در لبه لثه ای دندانها لبه سیاه روکش یا پرکردگی مشخص و لثه پف کرده یا به رنگ آبی یا بنفش باشد می تواند با اصلاح این ‏نواقص ظاهری جذاب و لبخندی زیبا و اعتماد بنفس بیشتری را تجربه کند .در واقع اصلاح طرح لبخند راهی است برای به دست آوردن اعتماد بنفس بیشتر. ‏روشهای اصلاح طرح لبخند ارتودنسی، لامینیت، روکشهای زیبایی و کامپوزیتهای نوری هستند. در صورتیکه دندانها نامنظم باشند با قرار دادن بریس روی دندانها در یک دوره ۶ ماهه الی ۲ساله ‏می توان آن ها را جابجا کرد. اگر امکان ارتودنسی وجود نداشته باشد فقط برای منظم کردن دندانهای در معرض دید با روشهای سریع در کمتر از ‏یک ماه و گاه کمتر از یک هفته می توان آنها را منظم کرد . این روشها با تغییر در حجم و شکل دندانه ی جلو آنها را مرتب ‏و زیبا تر می کنند. گاه تنها با یک تراش یا پرداخت جزئی لبه دندان ها و گرد یا صاف کردن زوایای دندان می توان بر جذابیت لبخند افزود و چهره را زنانه تر، مردانه تر و یا جوان تر نشان داد.

 

آنالیز خط لبخند صحیح

قرینگی دندانها بالا و پایین از خط فرضی گذرنده از میان دو دندان بالا

 

 

قرار داشتن نوک دندانها در یک خط صاف

 

خط متصل کننده زیر نوک دندانهای بالا موازی خط لب پایین و به شکل U

 

خط فرضی لثه قابل مشاهده فک بالا بایستی موازی خط لب بالا باشد تا حداقل لثه و حداکثر دندان قابل مشاهده باشد.

 

در یک لبخند ملایم بجز ۴ دندان جلو دندانهای پشتی آنها تقریباً محو هستند و هر چه خنده عمیق تر شود میزان نمایان شدن پشتی ها بیشتر می شود.

 

قانون نسبتهای بین اندازه دندانها با همدیگر

 

 

قانون نسبت طول به عرض دندانها

 

 

 

فضای مثلثی بین نوک دندانها  

 

 

 

لب ها مانند قابی برای نمایش زیباتر دندانها می باشد و هر چه لب ها قرینه و پرتر با قوس بیشتر باشند لبخند زیباتر خواهد بود. 

علائم پوسیدگی دندان

 اگر پس از خوردن غذا بهداشت دهان و دندان را رعایت نکنید، لایه ای میکروبی بر روی سطح دندانهایتان تشکیل می شود، که با گذشت زمان این میکروبها مواد قندی را به اسید تبدیل می کنند این اسید، مینای دندان را بمرور حل کرده و پوسیدگی ایجاد می شود.

عواملی مثل رعایت نکردن بهداشت (مسواک نزدن) مصرف نامناسب مواد قندی و ارث در پوسیدگی دندانها می تواند مؤثر باشد.

علائم پوسیدگی دندان:

- تغییر مینای دندان به قهوه ای یا سیاه

- وجود حفره در دهان

- بوی بد دهان

- حساس بودن یا درد گرفتن دندان هنگام خوردن غذاهای سرد، ترش یا شیرین و یا نوشیدن آب سرد که بسته به شدت پوسیدگی متفاوت است.

- حساس بودن یا درد گرفتن هنگام فشار دندانها روی هم یا هنگام غذا خوردن.

پوسیدگی بین دندانی می تواند باعث گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و بخصوص پاره شدن نخ دندان هنگام استفاده بشود.

چطور از پوسیدگی دندان کودک جلوگیری کنیم؟

پوسیدگی دندان شایع‌ترین بیماری مزمن دوران کودکی است. پوسیدگی دندان، بیماری عفونی و واگیرداری است که عوامل متعددی بر شروع و پیشرفت آن اثر دارند.

فعالیت پوسیدگی دندان می‌تواند با مصرف قند افزایش یابد، خصوصا اگر از نوعی باشد که به آسانی به سطح دندان بچسبد. پس یکی از راه‌های کنترل پوسیدگی، عدم مصرف مواد قندی می‌باشد.

اقدام به حذف پلاک را باید با رویش دندان های شیری شروع کرد. برای این منظور والدین باید با پیچیدن گاز استریل مرطوب یا پارچه ای تمیز به دور انگشتان، روی لثه و دندان‌ ماساژ ملایم دهند. روزی یک بار باید این عمل انجام شود.

 

والدین می‌توانند از مسواک مخصوص در یک تا 3 ‌سالگی استفاده کنند. باید توجه داشت که در صورت استفاده از خمیردندان از نوع بدون فلوراید استفاده کرد.

 

در سال‌های پیش از دبستان، یعنی 3 تا 6 سالگی خمیردندان فلوراید‌دار به میزان خیلی کم (به اندازه یک نخود) روی مسواک قرار می‌دهیم و دندان کودک را مسواک می زنیم. کشیدن نخ دندان هم از همین دوره شروع می‌شود. استفاده از دهان‌شویه در مقادیر کم و محدود در کودکانی که در معرض خطر پوسیدگی شدید هستند، بلامانع می‌باشد.

 

از 6 تا 12 سالگی، والدین به عمل مسواک زدن و نخ دندان کشیدن کودکان نظارت دارند. همچنین کودکان می‌توانند از دهان‌شویه استفاده نمایند.

 

یکی دیگر از روش‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان شیری، استفاده از مواد شیارپوش روی دندان شیری است که مانع از تجمع باکتری‌ها روی فرورفتگی‌های تاج می‌شوند (روش فیشور سیلانت). این کار توسط دندانپزشک قبل از ایجاد پوسیدگی صورت می‌گیرد

 

کشیدن زودهنگام دندان شیری، برای کودکان مشکلات ارتودنسی ایجاد می‌کند.

کشیدن دندان شیری زودتر از زمان مناسب خود، باعث می‌شود دندان‌های عقبی به سمت جلو حرکت کرده و فضای دندان کشیده شده را اشغال کنند. در نتیجه هنگامی که دندان دایمی زیرین دندان شیری کشیده شده به زمان رویش برسد، به دلیل نداشتن فضای کافی، رویش نابجا خواهد داشت و نهفته باقی می‌ماند.

 

اگر بین دندان‌های شیری پوسیده‌ شود و مقداری ‌از نسج دندان‌ها در اثر پوسیدگی از بین برود، دندان عقبی به ‌اندازه نسج از دست رفته دندان جلویی به‌ سمت جلو حرکت کرده و فضای دندان جلویی را اشغال خواهد کرد. بنابراین حتی پوسیدگی‌های کوچک دندان‌های شیری نیز باید به سرعت ترمیم‌ شوند و حتی‌الامکان دندان شیری قابل نگهداری در دهان را نباید زودتر از موعد مقرر کشید.

دندان‌های شیری تا شش سالگی در دهان‌ کودک باقی می‌مانند. در این سن اولین دندان شیری می‌افتد.

از شش تا 12 سالگی افراد در دوره دندان‌های مختلط قرار دارند، یعنی در این سن مخلوط دندان‌های شیری و دایمی در دهان وجود دارد و به تدریج با افتادن تمام دندان‌های شیری و جایگزین شدن دندان‌های دایمی، شخص وارد دوره دندان‌های دایمی خواهد شد.

 

انواع پروتز های ارتودنسی

^{تحت چه شرایطی باید دستگاههای گسترش دهنده ی فکی (expander) استفاده شوند؟}

^{پاسخ شامل موارد زیر است:}

^{1)   تصحیح کراس بایت خلفی نوع دندانی / یا اسکلتالی چه یک طرفه چه دو طرفه}

^{2)   تصحیح کراس بایت قدامی (در چهار دندان قدامی بالا) به همراه سیفت فانکشال یا وجود اکلوژن تروماتیک. در حقیقت اعمال نیروهای گسترش دهنده فکی در سنین پایین و به همراه یک Protection facemask یا حتی دستگاه ثابت فک بالا بر روی دندان های لترال و سانترال می تواند منجر به حرکت رو به قدام مجموعه ی دنتوآلوئولار و در نتیجه حرکت دندان ها و اسکلت (Premaxilla) به طور همزمان گردد.}

^{3)   حذف کرادینک و شلوغی دندان ها، در این حالت پاسخ قوس فکی به اعمال نیروهای گسترش دهنده افزایش در طول قوس (Arch length) می باشد.}

^{4)   تصحیح محور طولی (axial inclination) دندان های خلفی}

^{5)   جدا سازی و لق کردن سوچورهای دور تا دور ماگزیلا برای اجازه دادن به حرکت رو به جلوی اسکلت ماگزیلا در طی استفاده از (Protection facemask)}

^{انواع مختلف دستگاههای گسترش دهنده ی فکی کدامند؟}

^{پاسخ شامل موارد زیر است:}

^{1)   دستگاههای گسترش دهنده حاوی Band ارتودنسی (Band expander)}

^{(1)     Hyrax expander}

^{دستگاه گسترش دهنده Hyrax شامل 2 عدد Band روی مولر بالا و معمولاً دو عدد Band روی پره مولرهای اول فک بالا می باشد.}

^{پیچ دستگاه در نزدیکی قسمت میانی کام بوده و به سطوح لینگوال Band توسط بازوهای قوی که در Hyrax پیش بینی شده است لحیم می شود. این پیچ معمولاً هر روز که تقریباً معادل0.25 میلی متر است باز می گردد. اگر گسترش اساسی و قابل توجهی احتیاج است، دستگاه باید تا حد ممکن دندان های شیری را برای به حداقل رساندن تورک و Tipping رو به باکال تاج، در برگیرد. از این نوع tipping رو به باکال باید جلوگیری شود چرا که می تواند منجر به ایجاد نقایص جبران ناپذیر پریودنتال (Fenestration , dehiseence)، عود مجدد و relaps گسترش فک، و تداخلات اکلوزالی به علت extrusion کاسب لینگوال دندان های خلفی بالا گردد.}

^{(2) Hass expander}

^{دستگاه گسترش دهنده Hass نیز یک دستگاه ثابت گسترش دهنده فک بالا است که از Plate آکریلی و سیم های محکم لینگوالی برای اعمال فشار روی دندان ها و بافت کام در طی گسترش فک استفاده می کند.}

^{این دستگاه Tipping کمتری در دندان های خلفی ایجاد می کند، سیم های قوی لینگوالی به بندهای مولر اول و پره مولرهای اول لحیم می شوند و تا داخل palate امتداد یافته و نهایتاً در آکریل مدفون می شوند. دستگاه گسترش دهنده Hass همانند Hyrax ،کام را به طور عرضی حرکت داده و پیرامون قوس (Arch primeter) به طور متوسط در هر 1 میلی متر باز کردن پیچ (یعنی 4 دور) حدود 0.7 میلی متر افزایش می یابد.}

^{(3) دستگاه های باند شونده (Bonded) گسترش دهنده سریع کام}

^{این دستگاهها در حقیقت جایگزینی برای نوع Band شونده هستند. در حقیقت یک دستگاه Fix بوده که از پوشش آکریلی روی دندان های خلفی استفاده کرده و مستقیماً روی دندان ها Bond می شوند. (توسط اسید اچ و کامپوزیت). در نتیجه با استفاده از این پوشش آکریلی، تداخلات کاسبی برداشته می شوند. تیوب های هدگیر، تیوب برای نصب Archwireهای ارتودنسی و هوک های معکوس برای استفاده از یک Protection facemask، همگی می توانند در صورت نیاز اضافه گردند. این دستگاه به طور معمول زمانی که اپلاینسی محکم تر برای به حداقل رساندن Tipping سگمنت خلفی نیاز است استفاده می شود. ضمناً این، اپلاینس ترجیحی در بیماران دارای دندان های مختلط شیری و دائمی که هنوز پره مولرهای اول آنها رویش نیافته ولی مولرهای شیری آن ها وجود دارند، می باشد. در بیمارانی که تمایل به Open bite دارند با کمک اثر Bite Blockeffect از رشد عمودی ناخواسته جلوگیری می کند و برای این گونه موارد مفید است.} 

^{اپلاینس پیچ دار متحرک فک پایین (دستگاه شوارتز) اپلاینس شوارتز فک پایین :}

^{برای افزایش جزیی گسترش در قوس فک پایین استفاده می شود. این اپلاینس فقط هفته ای یکبار فعال می شود.}

^{دستگاه های گسترش دهنده ثابت (Fix) فک پایین}

^{این اپلاینس جایگزینی برای دستگاه متحرک شوارتز فک پایین می باشد .}

^{این گسترش دهنده ثابت فلزی، گسترش جانبی در قوس مندیبل ایجاد می نماید. این وسیله برای بیمارانی که همکاری خوبی داشته باشند، انتخاب خوبی می باشد.}

^{دستگاه Quad helix}

^{این گسترش دهنده فلزی توانایی اعمال نیرو در جهات مختلف را دارد. بستگی به این دارد که توسط ارتودنتیست چطور فعال گردد .}

^{چهار لوپ حلقوی (دو تا در قدام در ناحیه پره مولر اول و دو تا در خلف در ناحیه مولرها) می توانند به طور دو طرفه یا تک تک برای نیل به اهداف مورد نظر فعال شوند. اپلاینس به بندهای مولرهای اول لحیم می شوند و بازوهای لینگوالی از ناحیه بندها به طرف جلو تا ناحیه ی پره مولرها و یا حتی کانین ها در صورت لزوم امتداد می یابند. به طور کلی وقتی گسترش دندانی (و نه اسکلتالی) لازم استو از این دستگاه استفاده می شود. با Active کردن قسمت خلفی، قسمت قدامی باز می شود و بالعکس.}

^W.Arch

^{مشابه یا Quad helix ولی بدون چهارلوپ قدامی و خلفی آن می باشد .}

^{این اپلاینس نیز گسترش دندانی بیشتری ایجاد می کند تا گسترش اسکلتالی.}

^{دستگاه Pendex}

^{Pendex یک اپلاینس ثابت گسترش دهنده می باشد که اغلب برای دیستالیزه کردن و عقب راندن و چرخاندن یک یا دو مولر اول بالا استفاده می شود .}

^{Pendex مشکل همکاری بیمار را ندارد. یک پیچ گسترش دهنده Hass نیز گاهی در داخل پد آکریلی قرار می گیرد. این اپلاینس می تواند با Band روی پره مولرها طراحی گردد و معمولاً سیم هایی که به سطوح اکلوزالی پره مولرها یا مولرهای شیری برای ایجاد آنکوریج بهتر باند می شوند به دستگاه و آکریل متصل می گردند.}

^{Lip bumper}

^{یک Lip bumper  یک سیم گرد با قطر بالا می باشد که از مولر اول دائمی فک پایین یک طرف به مولر اول دائمی طرف دیگر امتداد می یابد و در سالکوس لثه قرار می گیرد. همچنین یک Pad آکریلی در ناحیه قدامی به این سیم قوی متصل می باشد. این وسیله برای دیستالیزه کردن و عقب بردن مولرهای اول و گسترش عرضی فک پایین موثر است، این کار را با برداشتن فشار بافت های خلفی نظیر لپ و گونه از روی دندان ها و بافت های نگهدارنده آن ها انجام می دهد.}

^{دستگاه های رایج ارتودنسی}

^{سیم های ارتودنسی نیز می توانند طوری شکل داده شوند که به طور عرضی قوس های دندانی را در ماگزیلا و مندیبل گسترش دهند.}

^{کدام دستگاه گسترش دهنده ای که در بالا توصیف شده است را باید استفاده کنیم؟}

^{فاکتورهایی که در انتخاب یک دستگاه گسترش دهنده موثر می باشند شامل (البته تنها محدود به موارد زیر نمی باشد) موارد زیر هستند:}

^{1)   سن یا بلوغ اسکلتالی مریض}

^{2)   گسترش مورد نیاز ارتودنتیست (اسکلتالی یا دنتالی یا هر دو)}

^{3)   تعداد دندان های در دسترس برای تکیه گاه دستگاه}

^{4)   انتظارات از همکاری بیمار}

^{5)   اینکه آیا دستگاه گسترش دهنده همراه با دستگاههای ثابت ارتودنسی یا دیگر اپلاینس ها (نظیر facemask) استفاده می شوند. به طور کلی هر چه بیمار از نظر اسکلتالی بالغ تر باشد تعداد دندان هایی که برای به حداقل رساندن Tipping دندان ها مورد احتیاج است بیشتر می شود. همچنین هر چه اپلاینس محکم تر باشد در بیماران بالغ تر استفاده می شود تا Tipping دندانی در قسمت خلفی به حداقل ممکن برسد.}

پرسش های متداول ارتودنسی

چرا به درمان ارتودنسی نیاز داریم؟

اگرچه دلیل عمدهء مراجعهء  افراد برای درمان های ارتودنسی  زیبایی می باشد اما در واقع هدف اصلی این درمانها حفظ سلامتی دندانها  وبافت های نگهدارندهء دور  آنها مثل لثه ؛استخوان دور آن برای جلوگیری از ایجاد پوسیدگی های بین دندانی یا ایجاد  بیماری های لثه مثل پیوره  و بوی دهان  می باشد. 

ضمن اینکه بهبود در چهار عمل اصلی حفرهء دهان(تنفس؛تکلم؛جویدن؛بلع) نیز صورت می پذیرد.

• در چه سنی بایستی جهت معاینه ارتودنسی اقدام کنیم ؟

انجمن متخصصین ارتودنسی امریکا سن هفت سالگی را سن خوب برای اولین معاینه ارتودنسی ذکر کرده است . در این سن اغلب تعدادی از دندانهای دائمی رویش پیدا کرده و برای متخصص ارتودنسی امکان ارزیابی دقیق تری را فراهم می کند.درمانهای ارتودنسی می تواند به سه مرحله: ارتودنسی پیشگیری ،  بینابینی   و ارتودنسی کامل (به همراه براکت )تقسیم بندی گردد و یک بیمار می تواند به یک،دو یا حتی سه مرحله  فوق نیاز داشته باشد.

• درمانهای ارتدنسی اولیه(پیشگیری و بینابینی)چیست؟

  این گونه درمان ها در صورت نیاز ،بین سنین 7 تا 10 سال انجام  می پذیرد.هدف اصلی این گونه درمان ها کاستن از شدت مشکل و ناهنجاری های اولیه و تسهیل حرکات دندانی در مرحله ارتودنسی کامل می باشد.ضمنا ایجاد اعتماد به نفس بیشتر در بچه ها و نیز ارامش  والدین از اهداف این مرحله می باشد.این مرحله بین 6-12 ماه به طول می انجامد.

• آیا با شروع درمان ارتودنسی من درد دارم؟

با وجود تکنیک های نوین و پیشرفته که از براکت ها و سیم هایی با نیروی فوق العاده ملایم ودر عین حال موثر  استفاده می کند، فشار ، درد و ناراحتی بیمار که فقط در چند روز اول هر ویزیتی وجود دارد به حداقل ممکن می رسد.

• پس از شروع درمان بایستی هر چند مدت بایستی به مطب مراجعه کنم ؟

جلسات درمانی بر اساس شرایط بیمار و طرح درمان وی تعیین می شود . تقریبا اغلب افرادی که تحت درمان ارتودنسی ثابت قرار می گیرند، بایستی هر 4 تا 5 هفته(برای سیستم Damon حتی تا 10 هفته) برای ادامه روند درمان خود به مطب مراجعه کنند . گاهی نیز فواصل بین جلسات کمتر یا بیشتر خواهد بود که به نظر دندانپزشک بستگی دارد.

ارتودنسی درمان 2 یا 3 جلسه ای نیست و زمان درمان و کنترل بعد از آن ممکن است دو یا سه سال بطول بیانجامد.در چند جلسه ی ابتدا  که دستگاههای ارتودنسی باید روی دندانها قرار گیرد و یا نصب گردد ؛ ممکن است که یک یا دو بار در هفته مراجعه نمایید و پس از آن هر 4 یا 5هفته (یعنی هرماه یک بار)مراجعه می نمایید.بنابراین درمان ارتودنسی  و مراجعات آن  به تحصیل شما در مدرسه یا دانشگاه  لطمه ای وارد نخواهد کرد  و شما از این بابت با مشکلی مواجه نخواهید شد.در هر دوره  ویزیت چون  نیروو فشار وارد شده بر دندانها  تنظیم می گردد؛ممکن است احساس نمایید که دندانهای شما لق گردیده و یا در جای خود حرکت می کندکه این امر کاملا طبیعی می باشد و جای نگرانی برای شما نیست.

• آیا  برای درمان ارتودنسی ،کشیدن دندان ضروری است؟

درمان های ارتودنسی تا چند سال قبل تقریبا همیشه با کشیدن دندان همراه بود.هم اکنون با معرفی تکنیک های نوین ارتودنسی نظیر تکنیک Damon، نیاز به کشیدن دندانها در اغلب موارد وجود ندارد یا به حداقل ممکن دندانی کشیده خواهد شد.ضمنا باید توجه داشت   حتی در صورت کشیدن دندانها، فضای خالی ناشی از کشیدن دندانها طی درمان ارتودنسی کاملابسته می شود و بنابراین جای هیچ گونه نگرانی ای نیست.

spacer ها یا جدا کننده های بین دتدانی چیست ؟ (separator)

spacer ها الاستیک هایی(معمولا آبی رنگ) هستند که در بین دندانهای معینی از فک بالا و پایین قرار می گیرند تا  بتوانند برای ایجاد فضایی اندک بین دندانها ،انها را حرکت دهند.با این  کار  ،بیمار برای مرحله بند گذاری (Banding) آماده می شود.این الاستیک ها بعد از چند روز ،خو به خود یا با مسواک زدن بیرون می آیندکه نشان دهنده ایجاد فضای کافی می باشد.

آیا به عنوان یک فرد بزرگسال می توانم درمان ارتودنسی انجام دهم؟

• چنانچه مشکل بیمار تنها نامرتب بودن دندانها باشد، می توان در هر سنی به شرط سلامت لثه دندانها اقدام به درمان نمود . ولی در مواردی که ناهنجاری های فکی وجود دارند، با توجه به پایان یافتن رشد در افراد بالغ ممکن است نیاز به درمان های مشترک ارتودنسی و جراحی فک وجود داشته باشد. در اینگونه موارد روند درمان به این شکل خواهد بود که ابتدا بیمار یک دوره حدود 6- 12 ماهه تحت درمان ارتودنسی ثابت قرار می گیرد. طی این درمان دندانها مرتب گردیده و شرایط برای انجام جراحی فک مهیا می گردد. سپس یک متخصص جراحی فک و صورت عمل جراحی فک را انجام می دهد. پس از دوره نقاهت مجددا درمان ارتودنسی برای یک مدت کوتاه چند ماهه جهت ایجاد تغییرات جزئی و درعین حال  مهم ادامه می یابد
  
  

• آیا درمان ارتودنسی محدودیت سنی دارد؟

  
  

• بر خلاف تصور همگان هیچ محدودیت سنی برای انجام این درمان ها وجود ندارد با ذکر این نکته که سن طلایی (golden age) بین سنین 11 تا 18 سال بوده و درمان در بزرگسالان به آرامی و با نیروهای ملایم باید پیش برود.اگر بیمار دارای مشکل فکی و اسکلتی باشد درمان باید در سنی شروع شود که رشد فکین باقیمانده  و به اتمام نرسیده است یعنی در قبل از جهش رشدی دوران بلوغ که در دختران سن 11-5/8 سالگی ودر پسران 13-11 سالگی میباشد(که بسته به نوع جامعه ای که زندگی میکنیم اندکی متفاوت است) و اگر بیمار مشکل فقط دندانی دارد میتوان درمان را پس از رویش دندانهای دائمی انجام داد که حدودا سن 12-11 سالگی مناسب می باشد.

  
  

• چه غذاهایی نباید در طول درمان خورده شود؟

  
  

   دستگاههای ارتودنسی؛ وسایل گران قیمتی هستند که هزینهءزیادی بابت آن پرداخت شده و قرار دادن و چسباندن آن روی دندانها نیز به دقت فراوان وصرف زمان بستگی داردبنابراین در صورت بی احتیاطی و کنده شدن یا شکستن این وسایل نه تنها طول درمان شما را طلانی تر می شود؛بلکه برای ارتودنتیست و خود شما مشکلات خاصی ایجاد می کند(از جمله اتلاف وقت سایر بیماران در اتاق انتظار؛ پرداخت هزینهء خسارات وارد آمده به دستگاه و….) .لذا حفاظت از دستگاهها توسط شما ضروری است و باید دستور های زیر را رعایت نمایید:

  1- از خوردن هرگونه غذای سفت باید اجتناب شود مثل :ته دیگ برنج ؛نان تست و برشته شده؛انار دان کرده.

  2- شکستن تخمه ؛پسته؛فندق و نیز خوردن مغز آنها به هیچ عنوان نباید صورت بگیرد.

  3- از گاز زدن میوه های سفت مثل هویج؛سیب ؛به؛گوجه سبزو چاقاله بادام ونیز لقمه های سفت و بزرگ ساندویچ باید اجتناب شود  با ذکر این نکته که رنده کردن یا تکه کردن به قسمت های کوچک میوه های فوق مانعی ندارد.

  4- شکلات و کاکائو های سفت و چسبناک و نیز بستنی یخی نباید خورده شود.(جویدن آدامس به شرطی که نرم باشد مانعی ندارد)

  5-گاز زدن میوه ها با هستهء آنها ممنوع است و در صورت تمایل برای خوردن اینگونه میوه ها باید ابتدا هستهء انها خارج گرددو سپس خورده شود.(مثل هلو؛آلو؛زردآلو؛شفتالو؛خرماو….)

  6- از عاداتی مثل جویدن ناخن؛گاز گرفتن مداد و خودکار؛شکستن استخوان باید دوری شود.

  7- ورزش های رزمی باید حتما باید با گارد مخصوص آن ورزش ها انجام شود.

  
  

•  هنگام  شروع درمان چه مراحلی انجام میپذیرد و چه چیز هایی نیاز است؟

  
  

  در صورت تصمیم به انجام درمان ارتودنسی  توسط شخص یا والدین اشخاص؛مراحل زیر به ترتیب طی خواهد شد:

  1-دستور گرفتن عکس های مخصوص رادیو گرافی

  2-قالبگیری از فک بالا و پایین  با استفاده از یک خمیر مخصوص و خوش طعم جهت ثبت مدل گچی  دندان های شما برای بررسی  و طرح ریزی دقیق درمان 

  3-تهیه عکس های مختلف از دهان و صورت بیمار

  •  هزینه درمان ارتودنسی چقدر است؟

  هزینه درمان ارتودنسی بستگی به فاکتور هایی از قبیل نوع درمان (ثابت یا متحرک)، میزان پیچیدگی درمان، محل انجام درمان (مطب خصوصی یا کلینیک)، سن بیمار(برای انجام کارهای ارتودنسی پیشگیری یا بینابینی )سابقه و تخصص درمانگر و … دارد. به شما پیشنهاد میکنیم که در این موردبا مطب تماس حاصل نمایید.

  •  درمانهای توام ارتودنسی و جراحی 

     

  در بیماران دارای مشکلات دندانی و استخوانی ،تنها راه درمان پس از اتمام رشد، درمان های ترکیبی ارتودنسی و جراحی یک یا دو فک می باشد.زمان انجام این گونه درمان ها معمولا بعد از اتمام رشد صورت(18 سالگی)  بوده اما در موارد شدید و در صورت نیاز می تواند در سنین پایین تر (14 -15 سالگی) هم انجام شود.

  طول مدت این گونه درمانها تفاوت چندانی با ارتودنسی تنها نداشته و گاها حتی زودتر نیز به اتمام میرسد.

  این گونه درمانها شامل 3 مرحله:ارتودنسی قبل از عمل(presurgical orthodontics ) ،عمل جراحی(یک یا دو فک)، و ارتودنسی نهایی بعد از عمل فکین(post surgical orthodontics) می باشد.به عبارت دیگر بیمار با سیم های ارتودنسی وارد اتاق جراحی خواهد شد.

  •  آیا ارتودنسی نامریی وجود دارد؟

    به طور کلی، به سه مدل از ابزار های ارتودنسی با عنوان “ارتودنسی نامریی” یاد می شود:

    

    

  1- در حالتی با نام “سیستم لینگوال” براکت ها پشت دندانها چسبانده می شوند. این سیستم به دلیل  مزاحمت و آزار برای زبان بیمار و امکان جدا شدن براکت ها طی بستن دهان   و نیاز به  تکنولوژی پیشرفته لابراتواری و نیز محدود بودن  تنها برای کیس های محدودی قابل استفاده می باشد.

  

  

  
  

  2- در روشی دیگر از یک سری پلاک های شفاف جهت ردیف کردن دندانها استفاده می گردد.(Clear Aligner treatment) این شیوه نیز به امکانات پیجیده  داشته  و با در نظر گرفتن محدودیت های ان  جز در کیس های با مشکلات  اندک آنهم با صلاحدید متخصص ارتودنسی کارایی ندارد.

  

  
  

  3- حالتی که در آن از براکتهای شفاف رنگ دندان استفاده می گردد که با توجه به پیشرفت های چشمگیر در تکنولوژی تامین استحکام و زیبایی آنها نسبت به دو شیوه قبلی به لحاظ قابلیت در عین زیبایی کاربردی تر می باشد.

  4- دستور انجام اعمال دندانپزشکی مختلف مثل ترمیم؛جرم گیری؛درمان ریشه؛خارج نمودن دندانهای اصلی و……. در صورت نیاز

  
  

•  بهداشت دهان در طول درمان چقدر اهمیت دارد؟

• یکی از مهمترین نکته هایی که بیمار باید در حین درمان ارتودنسی رعایت نماید تمیز نمودن و مسواک زدن مرتب دندانها و بهداشت مرتب دستگاههای ارتودنسی می باشد.عدم رعایت این نکته سبب تجمع پلاک میکروبی و جرم روی دندانها و متعاقبا پوسیدگی گسترده دندانی و خونریزی از لثه می شود.مسواک باید بلافاصله بعد از خوردن صبحانه ؛نهار و شام و نیز هر گونه غذای چسبناک مثل شیرینی و…زده شودو حتما یک بیمار ارتو دنسی باید مسواک مخصوص خود را همه جا مثل مدرسه و محل کارو… به همراه داشته باشد.نوع خمیر دندان ایرانی یا خارجی فرقی ندارد وبهتر است حاوی فلوراید باشد .

  ترتیب و نحوهء مسواک زدن را حتما به صورت عملی اموزش ببینید.

  

   مسواک زدن صحیح حدود 10-15 دقیقه زمان می برد و اگر به خوبی مسواک بزنید دستگاهها  درخشش خاصی پیدا خواهند کرد. در ضمن میتوانید از مسواک های بین دندانی مخصوص و نخ مخصوص دندانی برای ارتودنسی (Superfloss) استفاده نمایید

• 

•  

  
  

انواع روابط فکی , دندانها

علل ایجاد اختلالات بایت

از جمله علل چنین عارضه ‌ای می ‌توان به عوامل ارثی، کشیدن زود هنگام دندان ‌ها و عادات بد دهانی مانند مکیدن انگشت،جویدن ناخن، پیپ، مداد و دیگر اجسام سخت و شکننده اشاره کرد.

یکی از عواقب مشکلات بایت، دندان قروچه است. در این موارد باید به درمان ناهنجاری و عوامل ایجاد کننده دندان قروچه پرداخت تا از سایش و شکستگی دندان‌ ها جلوگیری کرد.

 

انواع اختلالات بایت

سایش و شکستگی لبه دندان ها

برای بازسازی لبه‌ های ساییده و شکسته می‌ توان بر حسب مورد از کامپازیت، لامینیت چینی و یا حتی در موارد شدید از روکش استفاده کرد.

باز بودن بایت

در این مورد با وجودی که دندان‌ های عقب روی هم قرار دارند، بین دندان‌ های جلوی فک بالا و پایین فاصله ‌ای ایجاد می ‌شود.

از علل به وجود آورنده این ضایعه می ‌توان به مکیدن انگشت در دوران کودکی و عوامل ارثی اشاره کرد.

برای درمان این بایت می ‌توان از جراحی فک و صورت، ارتودنسی و روش‌های ترمیمی‌ مانند کامپازیت و لامینیت چینی استفاده کرد.

عمیق بودن بایت

در مواردی که دندان‌ های جلویی فک بالا، کاملا روی دندان‌ های پایین را بگیرند، فک بیمار حالت بسته پیدا می‌ کند و صورت او کوتاه تر به نظر می ‌رسد. در این موارد بهتر است ابتدا با ارتودنسی، بایت باز شده و در صورتی که دندان‌ های جلو دچار سایش یا شکستگی لبه باشد، توسط روش ‌های ترمیمی، ‌بازسازی گردند. در مواردی که بایت بیمار به علت سایش دندان‌ های عقب بسته شده باشد، بهتر است سطح جونده دندان‌ های عقب با روکش یا با پُرکردگی‌های لابراتواری (آنلی) بازسازی شود تا ارتفاع صورت و دندان ‌ها به وضع طبیعی خود باز گردد.

کراس ‌بایت

دندان‌های فک بالا در حالت عادی کمی‌ جلوتر از فک پایین بوده و لبه آنها حدود 5/0 تا 1 میلی ‌متر روی لبه دندان ‌های جلوی فک پایین را می ‌پوشاند.

چنان چه این وضعیت در یک یا تمام دندان‌ ها معکوس شود، به آن بایت معکوس یا کراس بایت می ‌گویند. در این صورت، یک یا تمام دندان‌ های فک بالا، عقب ‌تر از دندان ‌های فک پایین قرار می ‌گیرند که در این حالت فک پایین بیمار بیش از حد جلو به نظر می ‌رسد.

بهترین درمان کراس بایت، ارتودنسی است؛ البته در موارد شدید، نیاز به جراحی فک و صورت و عقب کشیدن فک پایین پیدا می ‌شود. گاهی اوقات کراس بایت‌ های تک دندانی را می ‌توان با روش‌ های ترمیمی ‌درمان کرد.

بیرون ‌زدگی دندان‌ ها

 

در این موارد، دندان‌ها حالت گرازی یا خرگوشی پیدا می ‌کنند و در موارد شدید حتی مانع از بسته شدن لب ‌ها خواهند شد. همانند مورد قبل، درمان ایده‌آل این مشکل روش ارتودنسی و در موارد شدید، جراحی فک و صورت به همراه ارتودنسی است.

در صورتی که دندان ‌ها دچار صدمه شدید شده باشند، یا از قبل روکش داشته باشند و بیمار تمایلی به جراحی فک و ارتودنسی نداشته باشد، می ‌توان جهت تاج دندان را توسط روکش کردن تغییر داد و حالت تو رفته‌ تری به آن ها بخشید. 

جلو بودن فک

 در این حالت فک پائین جلوتر از فک بالا قرار می گیرد. به عبارتی دندان های فک پائین در جلوی دندان های فک بالا قرار می گیرد.

 

                                           

فضای اضافی

این حالت در موارد غایب بودن یک یا چند دندان دائمی و یا به دلیل موقعیت نا مناسب دندان ها، بزرگی زبان و فعالیت غیر عادی زبان رخ می دهد.

 

                                                 

کجی دندان ها

در صورتی که فضای کافی برای تمام دندان ها وجود نداشته باشد، این حالت رخ می دهد. درمان این مشکل با گسترش قوس دندانی یا فکی و یا کشیدن دندان دائمی صورت می گیرد. در این حالت علاوه بر مشکلات زیبائی، خطر ایجاد پوسیدگی و ناراحتی های لثه بدلیل عدم امکان رعایت بهداشت مناسب بیشتر می شود.

 

                                                          

مشکلات عرضی

 

در این حالت دندان های فک بالا در درون دندان های فک پائین قرار می گیرد. مشکلاتی مانند گاز گرفتن گونه، ناراحتی مفصلی و سایش دندانی با این ناهنجاری دیده می شود. بدلیل وجود رشد در کودکان و نوجوانان عدم اصلاح این ناهنجاری می تواند باعث انحراف فک و عدم قرینگی در صورت گردد.

نا قرینگی دندان ها در هنگام لبخند زدن

این مساله بدلیل عدم انطباق خط وسط دندانی بالا با خط وسط صورت رخ می دهد. این ناهنجاری باعث می شود هنگامی که بیمار لبخند می زند، دهان بیمار نا متقارن به نظر برسد. علاوه بر مشکلات زیبائی، مشکلات روابط دندانی نیز در این حالت ممکن است ایجاد گردد که بر کارایی جویدن تاثیر می گذارد.

 

سـایش شیـــمیایی دندان‌ها (DENTAL EROSION)

فرآیندی اسـت کـه طـی آن مینـا و یـــا عــــاج دنــدان توسط تماس مســـتقیم و مداوم اسید دچار انحلال و تخریب می‌گــردد. سـایش شیمیایی دندان‌ها با آسیب ناشی از اسید تولید شده به‌وسیله باکتری‌های پـوسیـدگــی‌زا مـتفاوت است. 

برخلاف پوسیدگی دندان‌ها، سایش شیمیایی می‌تواند تمـام سـطوح دنــدان را تــحت‌تـــاثیر خود قرار دهد. تماس مستقـیــم و مداوم اسید به از دست رفتن تدریجی مینای دندان خواهد انجامید. سرانجام عاج دندان بدون پوشش محافظ باقی مانده و به دندان درد، حساسیت دندان‌ها به غذاهای سرد یا گرم و یا تخریب دندان منجر خواهد شد. به خاطر داشته باشید که روند سایش شیمیایی دندان‌ها برگشت‌ناپذیر است.

نقش حفاظتی بزاق دهان

۱) رقیق ساختن و یا شستن عوامل ساینده و پوسیدگی‌زا.

۲) به عنوان یک بافر در برابر اسیدهای غذایی و اسید معده عمل می‌کند.

۳) بزاق از کلسیم و فسفات اشباع است. هر بار که مینای دندان با مواد اسیدی تماس می‌یابد، عمل برداشته شدن مواد معدنی از مینا (دمینرالیزاسیون) روی می‌دهد که باعث نرم‌شدن مینای دندان می‌شود اما نمک‌های کلسیم موجود در بزاق با جایگزین شدن مواد معدنی برداشته شده، مجددا باعث محکم‌شدن و دمینرالیزه‌شدن مینا می‌شوند اما چنانچه مصرف مواد اسیدی مداوم باشد، بزاق فرصت کافی برای جایگزین کردن مواد معدنی را در اختیار نداشته و تخریب و سایش دندان‌ها تسریع می‌شود.

۴) برخی پروتئین‌های بزاق (گلیکوپروتیئن‌ها) توسط سطوح دندانی جذب می‌شوند. بزاق با ایجاد یک لایه نازک میکروسکوپی و شفاف روی دندان‌ها موسوم به

PELLICLE، از برداشته شدن مواد معدنی از مینای دندان جلوگیری می‌کند. احساس لغزنده بودن سطح دندان‌ها پس از مسواک زدن به خاطر تشکیل همین لایه می‌باشد. البته این لایه در تشکیل پلاک دندانی نیز نقش دارد.

▪ نکته:

کاهش ترشح و جریان بزاق در برخی افراد باعث افزایش ریسک سایش و پوسیدگی دندان‌ها می‌شود.

عوامل ساینده دندان

ـ عامل اسیدی می‌تواند درونزاد (از داخل بدن) و یا برونزاد (از خارج بدن) باشد:

۱) عوامل درونی:

▪ تماس اسید معده که به شکل استفراغ و یا ریفلاکس معده تکرار شونده با دندان‌ها تماس می‌یابد.

▪ اختلالات تغذیه‌ای نظیر بی‌اشتهایی عصبی و یا پرخوری عصبی (بولیمیا) که با استفراغ توأم است.

▪ استفراغ در خانم‌های باردار.

۲) عوامل بیرونی:

▪ مصرف زیاد غذاهای اسیدی نظیر میوه‌های تازه (به ویژه مرکبات )، آب میوه‌ها (به ویژه مرکبات، آب انگور و آب سیب)، نوشابه‌های گازدار، نوشابه‌های انرژی‌زا و ورزشی، سرکه، ترشی‌جات، آب‌نبات‌ها، ماست (و سایر فرآورده‌های تخمیری)، ویتامین C جوشان.

▪ اسکوربیک اسید (ویتامین C) موجود در آب‌نبات‌ها، آب میوه‌ها و نوشابه‌های گازدار.

▪ مصرف داروهای اسیدی.

▪ آب اسیدی در استخرهای شنا که اثر جانبی کلردار کردن آب است.

▪ استفاده از مسواک با موهای زبر و سفت و یا مسواک زدن خشن (عامل تشدیدکننده اثر اسیدها)

▪ عوامل اسیدی در محیط کاری.

ـ نکته:

اسید فسفریک، اسید مالیک، اسید سیتریک، اسید لاکتیک و اسید تارتاریک، از جمله اسیدهایی هستند که عامل ایجاد سایش دندان‌ها هستند.

چگونه سایش دندان‌ها را به حداقل برسانیم

۱) بیش از یک لیوان نوشیدنی اسیدی در طی روز مصرف نکنید.

۲) پس از مصرف نوشیدنی‌های اسیدی و یا استفراغ بلافاصله اقدام به مسواک زدن دندان‌ها نکنید. چراکه پس از تماس اسید با دندان‌ها، مینا نرم می‌شود و بایستی صبر کرد تا مینا مجددا توسط بزاق محکم شود. بنابراین مسواک‌زدن بلافاصله پس از مصرف نوشیدنی‌های اسیدی و یا استفراغ، روند فرسایش مینای دندان را سرعت می‌بخشد. حداقل بایستی ۴۵ دقیقه بین تماس اسید با دندان و مسواک‌زدن فاصله زمانی وجود داشته باشد.

۳) هنگام مسواک‌زدن، از مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید استفاده کنید.

۴) پس از هر بار مصرف غذاهای اسیدی دهان خود را به مدت ۱۰ ثانیه با آب بشویید.

۵) آب‌میوه‌ها و نوشابه‌های گازدار را با نی مصرف کنید.

۶) آدامس بدون قند بجوید تا ترشح بزاق در دهان تحریک شود.

۷) چنانچه از خشکی دهان رنج می‌برید حتما به پزشک مراجعه کرده و آن را برطرف کنید.

سالمندان و بهداشت دهان

چرا باید به بهداشت دهان و دندان اهمیت دهید؟

تأثیر بیماریهای دهانی بر روی دستگاههای مختلف بدن کاملاً آشکار شده است. بنابراین عدم رعایت بهداشت دهان و دندان نه تنها سبب بروز بیماریهای مربوط به حفره دهان می شود، بلکه می تواند دستگاههای حیاتی بدن را تهدید نماید و حتی سبب مرگ بیمار شود.

مهمترین کار دندانها، جویدن است. اگر بتوانید غذا را به خوبی بجوید، از خوردن غذا بیشتر لذت خواهید برد. اگر خوب جویده شود، هضم غذا راحت تر انجام می شود و مشکلات گوارشی کمتری خواهید داشت.

بوی بد دهان، علاوه بر اینکه موجب دوری اطرافیان می شود، برای خودتان نیز آزار دهنده است.

برای داشتن دندان های سالم، مراقبت از داندانها باید از ابتدای زندگی آغاز شود. هر یک از شما بر حسب اینکه چقدر بهداشت دهان و دندانهایتان را رعایت کرده باشید ممکن است تعدادی دندان سالم، پرکرده، روکش شده و دندان مصنوعی داشته باشید. در هر سنی با داشتن دندان طبیعی یا مصنوعی و حتی بدون دندان، باید بهداشت دهان را رعایت کنید.

چگونه باید از دندانها مراقبت کنید؟

^{1- دندانهای طبیعی}

طریقه مراقبت از داندانهای طبیعی

چنانچه پس از مصرف مواد غذایی سطح دندانها تمیز نگردد، میکروبهای داخل دهان به همراه خرده های مواد غذایی و مواد قندی لایه ای بی رنگ و غیر قابل رؤیت را روی دندانها تشکیل می دهند که پلاک میکروبی نامیده می شود.

غذا + میکروبهای موجود در دهان + محصولات تولیدی میکروبها = پلاک میکروبی

وجود پلاک میکروبی باعث بروز پوسیدگی لثه ای می گردد. برای مراقبت از دندانهای طبیعی انجام کارهای زیر ضروری است.

مسواک زدن:

هدف اصلی از مسواک زدن پاک کردن پلاک میکروبی از روی دندانها، لثه و زبان است. بهتر است که مسواک زدن را در فرصت کافی و توأم با آرامش انجام دهید چون کیفیت مسواک زدن مهمتر از دفعات آن است. بهترین حالت این است که بعد از هر بار مصرف مواد غذایی یا مواد قندی دندانهایتان را مسواک کنید در غیر اینصورت در دو زمان (شب قبل از خواب و صبح بعد از صبحانه) باید حتماً مسواک زدن صورت گیرد. روزی دو بار مسواک زدن صحیح باعث برطرف نمودن پلاکهای میکروبی می گردد و از پوسیدگی جلوگیری می کند.

خمیر دندان:

بایستی حاوی فلوراید باشد و حتی الامکان خوش بو و خوش طعم باشد. همچنین از خاصیت پاک کنندگی بالایی برخوردار باشد. در صورت نبود خمیر دندان با آب خالی هم می توانید مسواک بزنید. استفاده از نمک، جوش شیرین یا سایر پودرها جهت مسواک زدن مناسب نیست، ولی استفاده از آب نمک رقیق اشکالی ندارد.

نخ دندان:

نخ دندان سطح بین دندانی را تمیز نموده و مواد غذایی ما بین دندانها را خارج می نماید.

2- دندان مصنوعی

دندان مصنوع، به دو صورت:

1- پروز متحرک کامل

2-پروتز ثابت

پروتز متحرک کامل:

برای جایگزینی کلیه دندانهای از دست رفته یک فرد تهیه و استفاده می شود که قابل گذاشتن و برداشتن توسط خود فرد در داخل دهان می باشد.

پروتز ثابت:

برای جایگزینی تعدادی از دندانهای از دست رفته، از این نوع دندان مصنوعی استفاده می شود که غیر قابل گذاشتن و برداشتن توسط فرد می باشد.

کارایی دندان مصنوعی به این مفهوم است که:

شما در استفاده از گروههای مختلف غذایی به خصوص میوه، سبزیجات، گوشت و حبوبات محدودیتی نداشته باشید. حتی اگر از روش هایی مانند خرد کردن (قطعه قطعه نمودن و یا لقمه کوچک برداشتن) استفاده کنید.

عدم کارایی دندان مصنوعی به این مفهوم است که:

شما در مصرف مواد غذایی به دلیل مشکل جویدن محدودیت داشته باشید به طوری که مجبور باشید از روشهایی مانند رنده کردن، له کردن و کوبیدن استفاده کنید.

مراقبت از دندانهای مصنوعی 

دندانهای مصنوعی نیز مانند دندانهای طبیعی، نیازمند مسواک زدن و مراقبت هستند. اگر دندان مصنوعی تمیز نشود، ممکن است باعث ایجاد عفونت های مختلف، مانند "برفک دهان" شود.

 برای شستن آن دسته از دندانهای مصنوعی که می توان آنها را از دهان خارج کرد به نکات زیر توجه کنید:

در هنگام تمیز کردن دندان مصنوعی، ظرف آب پلاستیکی را تا نیمه پر کنید و زیر دست خود قرار دهید تا اگر دندان مصنوعی از دستتان افتاد صدمه نبیند. برای جلوگیری از افتادن بهتر است دندان مصنوعی را بین انگشت شست و اشاره خود محکم بگیرید و مسواک بزنید.

دندانهای مصنوعی را حداقل یکبار در روز از دهان خارج کرده و با مسواک نرم بشویید.

به خاطر داشته باشید که خمیر دندان برای شستن دندانهای مصنوعی مناسب نیست. 

برای شستن دندانهای مصنوعی از مایع ظرفشویی استفاده کنید. پس از آن دندان مصنوعی را به خوبی با آب بشویید.

بعد از خارج کردن دندان مصنوعی از دهان، لثه ها و زبان خود را با یک مسواک نرم بشویید. سپس لثه ها را با انگشت ماساژ دهید.

توجه داشته باشید، شب ها دندانهای مصنوعی را از دهان خارج کرده و در یک ظرف آب یا آب نمک تمیز قرار دهید، تا مخاط دهان که تحت فشار بوده استراحت نماید. اگر دندانهای مصنوعی در هوا خشک شوند یا در آب خیلی داغ قرار داده شوند، خراب خواهند شد.

در مواردی که دندان مصنوعی ناکامل دارید (فقط بخشی از دندانهایتای مصنوعی می باشد) بهتر است دو تا مسواک داشته باشید یکی برای تمیز کردن دندان مصنوعی و دیگری برای تمیز کردن دندانهای طبیعی که در داخل دهان قرار دارند.

اگر دچار تورم، درد و تحریک بافتهای دهان شدید دست دندان را خارج نمائید و حتماً به دندانپزشک مراجعه نمائید حداقل هر 12-6 ماه یکبار به دندانپزشک مراجعه نماید حتی اگر مشکلی ندارید.

در موارد زیر حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید:

- اگر دندان مصنوعی شل شده است.

- اگر دندان مصنوعی به لثه فشار می آورد.

- اگر در هر قسمت از دهان زخم به وجود آمده است.

- اگر قسمتی از دندان مصنوعی شکسته است.

- اگر نمی توانید با دندان مصنوعی به راحتی غذا بخورید. (عدم کارایی دندان مصنوعی)

- اگر بعد از خارج کردن دندان مصنوعی از دهان احساس می کنید لثه ها برجسته شده است.

بی دندانی 

اگر اصلاً دندان ندارید، و کلیه دندانهای هر دو فک را از دست داده اید، باز هم برای جلوگیری از عفونت لثه بهداشت دهان را رعایت کنید.

با یک مسواک نرم و کمی خمیر دندان لثه ها و سطح روی زبان را بشویید. پس از آن لثه ها را با انگشت ماساژ دهید.

هر چه سریعتر برای گذاشتن دندان مصنوعی اقدام کنید.

فلوراید؛استحکام دهنده ی دندان

فلوراید ماده اولیه ی ضد پوسیدگى است که به صورت سیستمیک(داخل بدن) و موضعى عمل می کند و به عنوان یک معیار مطمئن و موثر در جوامع بشری براى کاهش شیوع و وقوع پوسیدگى هاى دندان است.

در سال های 1946تا 1979 افزودن فلوراید به آب به تنهایى 40 درصد تا 60 درصد موجب کاهش شیوع پوسیدگى در افرادى که از این آب استفاده کرده اند، شد. از سال 1979 تا 1989 ،افزودن فلوراید به آب، 30 درصد شیوع پوسیدگى را کاسته است. به کارگیرى فلوراید روى پیشگیرى از پوسیدگى به صورت افزودن فلوراید به آب، خمیر دندان ها و دهان شویه ها، همچنین استفاده ازنوشیدنى هایى با آب داراى فلورید انجام مى شود.

سه مکانیسم اولیه ی عمل فلوراید روى دندان ها به قرار زیر است:

1- وقتى فلوراید با مینا و عاج دندان تماس مى یابد، با کلسیم و فسفر موجود در آنها فلورو آپاتیت را تشکیل مى دهد و این ترکیبى است که نسبت به هیدروکسى آپاتیت به اسید مقاوم تراست.

2- فلوراید همچنین ترمیم و معدنى شدن مجدد سطح دندان هاى پوسیده را تسریع مى کند و کمک مى کند که روند تخریب معکوس شود و موجب افزایش مقاومت سطح دندان در برابر پوسیدگى شود.

3- در نهایت، فلوراید موجب کاهش اثر تخریبى باکترى های دهان بر دندان می شود که این کار را از طریق تداخل در تشکیل و عملکرد میکروارگانیسم ها انجام می دهد.

وقتى فلوراید در غذا و نوشیدنى مصرف مى شود، وارد جریان خون مى شود و در استخوان ها و دندان ها تجمع مى کند. گردش خون با فراهم کردن فلوراید در بزاق اثر موضعى هم دارد.

مقدار کمى از فلوراید وارد بافت نرم مى شود و باقى مانده آن در بزاق ترشح مى شود.

منبع اولیه فلوراید سیستمیک، آب فلوریده شده است. غذا و نوشیدنى ها مقدار کمترى فلوراید دارند.

منابع فلوراید موضعى شامل خمیر دندان، ژل ها و دهان شویه هاست که روزانه توسط افراد مصرف مى شوند و نیز فلوراید غلیظ شده است که توسط دندانپزشک و بهداشتکاران دهان  بیشتر به صورت ژل و خمیر به کار مى رود.

توصیه می شود از خمیر دندان های فلورایددار برای کودکان زیر 3 سال و دهان شویه های خانگی فلوراید در کودکان زیر 6 سال استفاده نشود و ترجیجاً در مطب دندان پزشک از فلوراید موضعی برای این کودکان استفاده شود.

فلورایدتراپی در مطب هر 6ماه یکبار جهت جلوگیری از روند پوسیدگی توصیه می شود.

افزودن فلوراید به آب

افزودن فلوراید به عنوان یک اقدام بهداشت عمومى توسط انجمن دندان پزشکان آمریکا و انجمن تغذیه آمریکا مورد تائید قرار گرفته است. این انجمن ها، رعایت بهداشت دهان و افزودن فلوراید به آب را برای پیشگیرى از بیمارى هاى دندانى و حفاظت از دندان ها مورد تاکید قرار مى دهند.

بیماریهای لثه خاموشند

همه دوست دارند لبخندی زیبا داشته باشند، ولی داشتن لبخندی زیبا، فقط داشتن یک ردیف دندان سفید در هنگام لبخند زدن نیست.

دیده شدن لثه‌هایی سالم و خوش رنگ نیز یکی دیگر از شاخص‌های یک لبخند زیباست.

 بیماری‌های لثه، بیماری‌هایی خاموشند، چرا ؟

بیماری‌‌های لثه بی‌ سر و صدا و به آرامی پیشرفت می‌ کنند و چون دردی ایجاد نمی‌ کنند، بیشتر افراد فکر می ‌کنند چنین بیماری ای ندارند و تا کار از کار نگذرد، به دندانپزشک مراجعه نمی ‌کنند، در حالی‌که در سنین بالا یعنی 60-50 سالگی، حدود 70 درصد افراد به نوعی از بیماری‌های لثه‌ مبتلا هستند. 

شایع‌ترین نوع بیماری لثه‌ای که افراد به آن مبتلا می‌ شوند، کدام است؟

شایع‌ترین بیماری لثه‌ای، همان التهاب لثه است که با خونریزی از لثه آشکار می ‌شود. خونریزی لثه در بسیاری از بیمارانی که به مطب دندانپزشکی مراجعه می کنند، شایع است.

 بیماری‌های لثه‌ای علامت‌ مشخصه‌ای هم دارند؟

خونریزی لثه یکی از اولین نشانه‌های بیماری‌های لثه‌ای است. این خونریزی می ‌تواند به صورت خودبه‌خود یا هنگام مسواک زدن یا حتی گاز زدن یک سیب اتفاق بیفتد. 

دومین نشانه بیماری‌های لثه، تغییر رنگ لثه است. 

بوی بد دهان هم از دیگر علایم بیماری‌های لثه‌ای به شمار می‌ آید.

 ایا تغییر رنگ لثه  به سادگی مشاهده ‌شود؟

 کافی است شما جلوی آیینه بروید و نگاهی به رنگ لثه‌هایتان بیاندازید. رنگ لثه سالم صورتی صدفی است. در شروع بیماری‌های لثه‌ای، رنگ لثه قرمز رنگ به‌ نظر می‌ آید و به تدریج به سمت خاکستری متمایل به سفید و مات در می‌ آید. 

علاوه بر این، لثه‌ طبیعی نباید تحلیل داشته باشد و به حالت هلالی (دالبوری) به دندان متصل شده باشد. تورم و تغییر قوام لثه‌ها نیز علائمی هشدار دهنده هستند که باید افراد را به فکر رسیدگی به وضعیت لثه‌هایشان بیاندازند. 

چرا لثه‌ها بیمار می‌ شوند؟

بیماری‌های لثه‌ای منشاء عفونی دارند، یعنی مجموعه‌ای از میکروب‌ها می ‌توانند لثه‌ها را بیمار کنند. شاید این میکروب‌ها در حالت عادی در دهان همه ما وجود داشته باشند، ولی وقتی تعدادشان از میزان مشخصی‌ بالاتر رفت، قدرت تخریب لثه و بافت‌های نگهدارنده دندان را پیدا می کنند و بیماری‌های لثه‌ای آغاز می ‌شوند.

بنابراین افراد باید تلاش کنند با مسواک زدن مرتب و نخ‌کشیدن منظم، تعداد میکروب‌های بیماری‌زا برای لثه و بافت‌های نگهدارنده دندان را پایین نگه‌ دارند.

 چند وقت به چند وقت برای چکاپ و معاینه لثه‌ها باید  مراجعه کرد؟

توصیه ما این است که افراد هر 6 ماه یک بار به دندانپزشک مراجعه کنند تا از سلامت دندان‌ها و لثه‌هایشان مطئن شوند. در این‌ صورت بیماری‌های لثه‌ای نیز تشخیص داده می ‌شود. 

 درمان‌های اولیه برای بهبود بیماری‌های لثه‌ای چیست؟

 التهاب لثه ناشی از وجود جرم که منجر به خونریزی از لثه‌ها یا تحلیل آن شده است را می ‌توان در مطب

 دندانپزشک  درمان کرد و لثه‌ها پس از چند هفته به حالت طبیعی خود باز خواهند گشت.

ولی اگر بیماری لثه در مراحل پیشرفته باشد و نیاز به درمان‌های پیچیده‌تری مثل پیوند لثه، جراحی‌های وسیع در لثه‌ها و... باشد، اقدامات درمانی مناسب باید سریعتر انجام گیرد.

 چه اقدمات درمانی به بیماران ارائه می شود؟

لازمه داشتن سلامت دهان و دندان، داشتن لثه‌ها و بافت‌های نگهدارنده دندان سالم است که از دندان‌های درون خود به خوبی حمایت کنند. 

به بیماران کمک می ‌شود که از بیماری‌های لثه و بافت‌های نگهدارنده دندان پیشگیری کرده و بیماری‌های این بافت‌ها را درمان می ‌کنند.

جرم‌گیری زیر لثه، جرم‌گیری بالای لثه، پیوند لثه، جراحی‌های لثه، محکم کردن دندان‌هایی که اندکی لقی دارند(اسپلینت کردن)، تقسیم دندان‌هایی که دچار مشکلاتی شده‌اند به چند بخش و استفاده از آنها پس از روکش کردن به‌ عنوان واحدهایی مستقل، کار گذاشتن ایمپلنت‌های دندانی به جای دندان‌های از دست رفته و... از جمله درمان‌هایی است که در صورت لزوم انجام می شود.

دندانهای عقل

در دهان یک انسان بالغ 32 دندان وجود دارد، چهار عدد از آنها که بعد از بقیه دندانها در آخر قوس‌های دندانی رویش می‌یابند دندانهای عقل نامیده می‌شوند. سن تقریبی شروع تشکیل آنها در استخوان فک 10-9 سالگی بوده، تاج در 14 سالگی کامل شده و در سالهای آخر دوره نوجوانی شروع به رویش در داخل استخوان نموده و بعد از 16 سالگی در دهان ظاهر می‌گردند.

 زمان رویش آنها به داخل حفره دهان است که مصادف با بلوغ فکری است. در طی رشد و تکامل فکین معمولاً جا برای رویش این دندانها فراهم می‌گردد. دندان عقل اگر درست و بجا رویش یابد ، مثل بقیه دندانها مفید و موثر در سیستم جونده بوده و علیرغم تصور غلط عامیانه در این موارد نباید کشیده شوند. 

دندانهای عقل نهفته کدامند؟ 

اگر فک متناسب با رویش دندان رشد کافی نداشته باشد و یا به عبارت دیگر با رشد فک جا برای رویش این دندان فراهم نگردد و یا جهت و مسیر رویش آنها غیر عادی باشد، قادر به رویش نبوده و در استخوان نهفته باقی می‌مانند. 

تشخیص دندان نهفته در فک چگونه است؟

دندانپزشکان با معاینه داخل دهان و با کمک رادیوگرافی وجود دندانهای عقل نهفته را تشخیص می‌دهند. 

دندان عقل نهفته اگر درآورده نشود چه عوارضی دارد؟

دندانهای نهفته مشکلات عدیده‌ای را می‌توانند در آینده ایجاد نمایند: 

1 - عفونت لثه؛ لثه پوشاننده دندان نهفته‌ای که تعدادی از آن به محیط دهان باز شده بطور مکرر دچار عفونت و التهاب شده و دردناک می‌گردد. 

2 - عفونت استخوان 

3 - آبسه و سلولیت؛ اگر عفونت لثه درمان نشود به استخوان رسیده و باعث تخریب دندان و استخوان می‌گردد. اگر عفونت از استخوان بگذرد و به بافتهای نرم گونه، گردن، حلق و زیر زبان سرایت کند ایجاد آبسه و یا تورم منتشر بافت نرم را که سلولیت نامیده می‌شود می‌کند که توام با درد، تب، تورم ، قرمزی و مشکل در بازکردن دهان خواهد بود. 

4 - صدمه به دندان مجاور؛ دندان نهفته با فشار بر ریشه دندان مجاور ممکن است باعث تحلیل ریشه آن شود. 

5 - ایجاد کیست؛ کیسه نازکی تاج دندان رویش نیافته را در استخوان فک در برگرفته است که بعد از رویش دندان به داخل حفره دهان از بین می رود. اگر دندان رویش نیابد ممکن است بزرگ شده و تبدیل به کیست گردد. کیست‌ها تدریجاً بزرگ شده و سبب تخریب و تضعیف استخوان و مشکلات بعدی می‌گردند. 

6 - درد؛ یک دندان عقل نهفته می‌تواند ایجاد دردهای با علت نا مشخص و منتشر به نواحی سر و گردن نماید. 

7 - حرکت دندانی؛ اعتقادی وجود دارد که ممکن است فشار ناشی از این دندانها سبب بی نظمی در ردیف دندانها شود که از نظر علمی ثابت شده نمی‌باشد. 

دندانهای عقل نهفته را چه باید کرد؟

اگر دندانپزشک تشخیص دهد که دندانی قادر به رویش نمی‌باشد، باید آن را کشید. 

زمان مناسب درآوردن آنها چه موقع می‌باشد؟

این دندانها تا جایی که قادر به رویش باشند، بطرف سطح حرکت می‌کنند و معمولاً در سطح پشتی دندانهای آسیای بزرگ دوم گیر می‌افتند و جلوتر نمی‌روند. این حالت معمولاً در سنین 16 تا 17 سالگی اتفاق افتاده و بهترین زمان برای درآوردن آنهاست. در این سن به دلیل وجود کیسه رویشی بزرگی که تاج دندان را در بر گرفته و همچنین به این علت که ریشه دندان هنوز رشد نکرده و کوتاه می باشد، کشیدن آنها را آسان می‌کند، ضمن اینکه از بروز عوارض فوق‌الذکر و عوارض حین جراحی نیز پیشگیری می‌شود. بیحسی موقت؛ در بعضی افراد ریشه‌های کامل شده، مجاور کانال عصبی بوده و کشیدن دندان ممکن است باعث بیحسی کوتاه مدت و گاهاً طولانی بشود. سینوزیت؛ سینوس فک بالا یک حفره بزرگ و طبیعی است. بر اثر شکل‌گیری و طویل شدن ریشه دندان عقل بالا، ممکن است مجاورت ریشه با سینوس خیلی نزدیک شده و در حین کشیدن حفره سینوس باز شده و یا عفونی گردد. 

درآوردن دیرتر دندانهای عقل تا سنین بالاتر و سالمندی چه مشکلاتی دارد؟

موکول نمودن درآوردن دندانهای عقل به سنین سالمندی ممکن است مشکلات ذیل را به همراه داشته باشد: 

- با افزایش سن ریشه‌ها قطورتر شده و ممکن است کشیدن دندان را سخت‌تر کند. 

- التیام ضعیف تر بعد از کشیدن دندان 

- پوسیدگی دندانهای مجاور 

- احتمال فک جوش شدن دندان 

- احتمال شکسته شدن استخوان در افراد پیر در حین جراحی و درآوردن دندان 

- کاهش تحمل بیمار به دلیل شرایط سنی و درمانهای پزشکی از قبیل مصرف داروهای قلبی، ریوی و...